Gewonnen certificaten en behoefte aan meer plezier

14 januari 2021

Gewonnen prijzen en certificaten

Over de uitslag van de Waterloper Verhalenwedstrijd schreef ik eerder al een blog. In 2020 kwamen mijn drie ingezonden verhalen (De magie van het lorgnet, Rode zwammen en Nederland emigreert) op plaats 15, 9 en 5! In de afgelopen week kreeg ik de prijzen en oorkondes toegestuurd. Hier zijn ze.

Het certificaat voor de Eb en Vloed prijs voor het verhaal met de grootste deviatie, Rode zwammen, dat op de 9de plaats eindigde. En het certificaat voor de Stormvloedkeringprijs voor Nederland emigreert, het verhaal dat op de 5de plaats eindigde en waardoor ik ten opzichten van 2019 zestien plaatsen in het klassement ben gestegen.

Wat ik hiermee ga doen? Ik heb besloten om de verhalen nog eens goed te redigeren en dan ga ik ze als e-books uitgegeven op Smashwords, zodat lezers er ook iets aan kunnen hebben.

De noodzaak voor meer plezier bij het schrijven

De afgelopen week vlotte mijn schrijfproces niet echt. Ik worstelde met het verhaal en hoewel ik alles uitgeplot had, liep ik er toch mee vast. Ik kwam aan veel te weinig woorden vooruitgang per dag en zag de score bij mijn NaNoWriMo project van januari 2021 kelderen. Dat kwam voornamelijk doordat ik sommige hoofdstukken terug ging lezen en het begon te redigeren. Er kwamen zodoende maar zestig of zeventig nieuwe woorden per dag bij, in plaats van iets tegen de 2.000. Inmiddels ben ik erachter waar het probleem zit en heb ik besloten om weer aan een nieuwe versie voor dit manuscript te beginnen. Ik ga alle hoofdstukken weer vanaf het begin doornemen en verbeteren. Ja, ik weet het…. ik ben een mierenneuker, alles moet logisch in elkaar zitten, alles moet kloppen. Als dat niet lukt, gaat het verhaal me tegen staan en kom ik er geen steek mee verder. Terug naar de tekentafel dus.

Schrijven moet wel leuk blijven, natuurlijk. Als ik er al geen plezier meer in heb, zal de lezer dat ook niet hebben. Dus dat moet echt veranderen! Daarom heb ik mijn NaNoWriMo project van januari na 11.994 nieuwe woorden stilgezet. Tenslotte is het geen zaak van leven en dood dat ik de NaNoWriMo bijhoud.

Ik geef mezelf vanaf nu weer de vrijheid om per dag te bezien waar ik aan wil gaan werken. In de praktijk houdt het waarschijnlijk in dat ik steeds een stukje roman schrijf en een stukje kortverhaal. Meer afwisseling dus. Tenslotte heb ik nog een aantal maanden de tijd voordat het manuscript echt af moet zijn. Als ik het maken van e-books en het schrijven van mijn roman afwissel, heb ik meer plezier. Dus voorlopig is dit mijn score voor het manuscript:

10.682 woorden in november, 43.886 woorden in december en 11. 994 woorden in januari.

Word geeft nu op mijn computer aan dat Versie 2 van het manuscript 56.561 woorden telt, ik heb nu ongeveer een half boek geschreven.

Die eerste helft wordt hierna verbeterd in een Versie 3 en daarna hoop ik door te kunnen stomen naar het eind. (Wie zei er ook alweer dat eerst je hele verhaal moest staan? Bij mij schijnt dat niet meer zo te werken) Voor het volgende deel van de trilogie ga ik toch eens analyseren hoe het komt dat het de laatste tijd steeds weer zo loopt als nu. Misschien ligt het aan mijn perfectionisme, misschien trek ik me de kritieken op mijn werk teveel aan, misschien moet ik anders gaan plotten dan ik tot nu toe heb gedaan, moet ik meer voorbereiden voordat ik begin te schrijven… Ik weet het niet, ik weet alleen dat het verhaal zoals ik het nu heb niet bevredigd en dat het anders moet. De oplossing heb ik al bedacht.

Ondanks alles ben ik blij met deze score die ik in zeven jaar heb gehaald bij NaNoWriMo:

Bij een volgend CampNaNoWriMo project kom ik boven het miljoen uit. Schrijven leer je door het te doen, door je fouten te onderkennen en het anders aan te pakken. Dat geldt net zo goed voor andere creatieve vakken, mijn leraar tekenen zei ooit dat ik na 100 schilderijen eens terug moest komen. 997.545 woorden na 7 jaar geeft toch wel aan dat ik aardig wat stappen in de goede richting heb gezet, maar het is nooit klaar natuurlijk. Je blijft leren en dat is maar goed ook, zonder groei geen vooruitgang.

Plannen genoeg

De plannen voor 2021 had ik in een andere blog ook al kenbaar gemaakt. Wat ervan terecht gaat komen, zal ik trouwens wel zien. Ik houd jullie op de hoogte met mijn blogs.

Allereerst zit ik nu in spanning af te wachten tot het eerste deel van Interplanetair, Ruimtestad gedrukt zal zijn. Nog een paar weken, vermoed ik.

Groeten van Johanna Lime

Vervolg schrijfproject in januari 2021 en nog een paar weken wachten op Ruimtestad

7 januari 2021

Een gezellig einde van 2020

De vorige keer schreef ik dat het steeds moeilijker vol te houden was om 50.000 woorden te schrijven in december. Daarom heb ik besloten om mijn doel na 43.886 geschreven woorden voor Versie 2 van Interplanetair deel 2 Geestenpoort bij te stellen naar 40.000 woorden. Tenslotte was dit schrijfproject geen onderdeel van een wedstrijd en kon ik er mee doen wat ik wilde. Het schrijven in december kwam op een laag pitje te staan.

Tussen Kerst- en Oud- en Nieuw ben er lekker een poosje tussenuit getrokken. Mijn broer Eldert woont sinds 2020 in Limburg en na alles wat we samen met het overlijden van onze vader in november hadden meegemaakt, besloten we dat ik bij hem zou gaan logeren. Gezellig samen, een beetje steun aan elkaar hebben. December was toch al nooit mijn favoriete maand en sinds Dinie in 2018 vlak voor de kerst overleed, is dat er niet beter op geworden. Het was een goede beslissing! Mijn broer had het gezellig gemaakt in zijn huis, met de kerstboom en veel lichtjes. We hebben elke avond wel een Starwars film gekeken en verder konden we lekker met onze hobby’s bezig zijn. Tussendoor samen koken, samen eten, alles op anderhalve meter afstand vanwege het covid-19 virus, maar wel fijn bij elkaar. Wat ben ik blij dat mijn broer en ik elkaar na 22 jaar weer gevonden hebben en dat we zo goed met elkaar op kunnen schieten.

Ik besloot een nieuw schrijfproject aan te maken, van 4 januari tot en met 31 januari 2021 probeer ik opnieuw om 50.000 woorden verder te komen met het manuscript waar ik nu aan bezig ben. Ik ben bezig aan hoofdstuk 11 en als ik iedere dag ongeveer 2.000 woorden schrijf, gaat het zeker lukken om dit verhaal af te krijgen.  Is het niet in januari, dan toch wel in februari. Er zullen vast af en toe dagen tussen zitten dat ik het woordenaantal niet haal, maar dat is ook niet erg. Als ik elke dag de routine vol kan houden, komt het volgende boek er wel.

De zetproef van Interplanetair deel 1 Ruimtestad doorgenomen

Wat ik wel gedaan heb tijdens het logeren, is de zetproef doornemen van mijn nieuwe boek bij Zilverbron, dat in januari 2021 naar de drukker zal gaan. Er stonden wat verkeerd afgebroken woorden in, die heb ik in een bestand verzameld en teruggestuurd naar de uitgeverij. Dan kan het binnenwerk van het boek helemaal goed opgemaakt worden.

Gisteren was ik uitgenodigd bij het online programma About Books, dat georganiseerd wordt door Zilverspoor. De vaste presentatoren zijn Kim ten Tusscher, Joris van Leeuwen en Cocky van Dijk. Soms springt er weleens een ander in. Elke week op woensdag om 19:30 uur begint het programma op de kanalen van Facebook, van Zilverspoor, Zilverbron en De Zilverboekenclub. Het wordt ook uitgebracht op You Tube.

Mijn nieuwe boek kwam ter sprake en als verrassing was er ook een cover reveal van Ruimtestad. Het boek krijgt weer een prachtige omslag. Ik moest wel even wennen aan boek 1 in plaats van deel 1, maar vind boek 1 eigenlijk wel beter klinken bij een trilogie. Op mijn website denk ik toch dat ik het vaak deel 1 zal noemen, dat ben ik zo gewend.

Het grappige is dat er ook een rubriek was met 10 korte vragen. Daar moest ik snel reageren en bij de vraag of ik zou kiezen voor lezen of tv kijken, heb ik tv kijken gezegd. Achteraf gezien een beetje dom, want ik kijk niet veel tv. Alleen heb ik pas een Netflix abonnement genomen om series en films te kunnen kijken. Ik vind lezen eigenlijk leuker dan naar praatprogramma’s en quizzen kijken op de tv. Maar 2020 was een gek jaar, ik vond dat ik het nieuws moest volgen vanwege de corona. Dus keek ik het afgelopen jaar veel meer tv dan anders. Maar boeken lezen doe ik liever. Ik ben nu bezig in Maeves Gaven van Gaby Raaijmakers en lees steeds een paar hoofdstukken voor het slapen gaan. Het is weer een prachtig verhaal. Met lezen van boeken ga ik door, voor de volgende Reading Challenge heb ik maar 12 boeken opgegeven. Ik lees niet snel en zie wel hoe ver ik kom. Ik kan als ik meer lees, altijd het aantal bijstellen.

De routine vasthouden

In About Books hebben we gesproken over voornemens voor 2021. Ik heb bij Informatie mijn plannen voor het komende jaar al op een rijtje gezet. Er werd gezegd dat elke dag een beetje schrijven uiteindelijk kan resulteren in het schrijven van een boek, al is het 500 woorden per dag, dan kun je een boek afkrijgen. Ik doe over 1.000 woorden wel wat langer dan een half uur. Voor 2.000 of 3.000 woorden ben ik toch al gauw een hele middag van vier tot vijf uur bezig. Ik wil het ook zo goed mogelijk doen en neem vaak eerst een gedeelte van de tekst weer door die ik de vorige dag geschreven heb, voordat ik verder ga. Dat is voor mij handig, want dan zit ik gelijk weer in het verhaal. Als schrijver is het nodig dat je de routine van iedere dag een stuk schrijven vasthoudt. Alle afleiding zoals social media even uitzetten helpt zeker. Dus ik zie wel wanneer ik mijn volgende boek geschreven heb. Als de tweede versie staat, zullen versie 3, 4 en misschien 5 ook nog wel nodig zijn voordat het naar de redactie gaat, na september. Verder ben ik ook graag bezig met tekenen op de computer. Ik heb al een aantal kaften gemaakt voor de e-books die ik in 2021 op Smashwords uit wil brengen van mijn korte verhalen. Er hebben er weer een paar meegedaan aan een wedstrijd en ze verdienen het om bij het leespubliek te komen.

Nog even geduld.

Mijn nieuwe boek Ruimtestad komt over een paar weken van de drukker. Ik heb nog een paar leuke dingen om te laten zien in de aanloop daarnaartoe. Zoals de nieuwe kaart die ik getekend heb en die weer prachtig over twee pagina’s heen in het boek terecht komt. En het omslag als hij echt helemaal klaar is, misschien nog net iets mooier dan het plaatje van de cover reveal. En natuurlijk de flaptekst en een leesfragment van het eerste hoofdstuk.

Als het boek er is, heb ik met een paar bloggers afgesproken dat ze het gaan lezen en een recensie schrijven. Het wordt weer spannend. Zullen de lezers erin vinden wat ik voor ogen had? Verder moet ik weer eens kijken of ik nog nieuw promotiemateriaal ga bestellen, dat van Schamel verbond heb ik bijna niet gebruikt. Dus even verzinnen wat ik het beste kan doen. Ruimtestad komt eraan! Kijken jullie er naar uit?

Groeten van Johanna Lime

Geen NaNoWriMo 2020 in 2020, dan maar een NaDeWriMo

6 december 2020

Verder met schrijven na de redactie van Ruimtestad

Zoals ik in eerdere berichten heb vermeld, haalde ik door familieomstandigheden voor de NaNoWriMo van november 2020 slechts 10.682 woorden. De tijd voor creatief schrijven ontbrak, ik had andere prioriteiten. Gelukkig heb ik het nog wel voor elkaar gekregen om tussen alle werkzaamheden door de redactie van Interplanetair deel 1, Ruimtestad af te krijgen. Op 3 december van 2020 was de hoofdredactie helemaal klaar. Jippie!

Ik baalde ervan dat ik de NaNoWriMo in 2020 niet won, maar het is nu eenmaal niet anders. Soms komt er een plotselinge wending in je leven en loopt alles anders.

Tijdens het redactieproces van deel 1 kwam ik erachter dat ik met deel 2 terug moest naar de tekentafel. Ik moest de wijzigingen in het verhaal aanbrengen waarmee de aansluiting naar boek 2 beter verliep. Bovendien waren er nog een paar ideeën naar boven gekomen, die ik moest verwerken in het plot. De rest van 3 december heb ik dan ook gebruikt om mijn plotschema in Excel helemaal aan te passen, zodat ik kon beginnen aan een versie 2 van het verhaal. Daaraan begon ik laat op die avond ook nog.

Ik ging naar de website van de NaNoWriMo en ontdekte dat ik daar een heel nieuw project aan kon maken. Dat werd het project Versie 2 van Interplanetair 2, ofwel de NaDeWriMo. In de periode van 4 december tot 3 januari heb ik een nieuw schrijfdoel om 50.000 woorden te schrijven. Ik kan het aantal woorden net als anders tijdens de NaNoWriMo gewoon invullen op de website en daar kan ik de grafieken zien groeien zoals dat normaal ook het geval is. Ik krijg er zelfs de badges voor als ik een doel gehaald heb.

Op 4 december heb ik tot twee keer toe een aantal woorden ingevoerd, omdat ik, nadat ik op 3 december met het nieuwe project begon, pas na middernacht het eerste aantal woorden heb ingevoerd. In de avond van 4 december gebeurde dit voor de tweede keer.

Op het moment heb ik alweer drie dagen op rij geschreven aan versie 2 van Interplanetair deel 2, Geestenpoort. Ik ben ik weer lekker op weg! Zo ver zelfs dat het woordenaantal van november is ingehaald. Ik zit nu weer op de 10.876 woorden, net iets meer dan wat ik in november had geschreven.

Nu volhouden

De rest van de maand december wil ik dit tempo volhouden en iedere dag verder schrijven aan het tweede deel van mijn nieuwe trilogie bij Zilverbron. Ik vind het heel fijn dat ik gewoon een nieuw project aan kon maken, onder het project dat in november was gestart. Ik heb een tweede kans gekregen en kan toch proberen om de routine weer vast te houden en om elke dag ongeveer 2.000 woorden verder te schrijven. Er zullen nog wel wat dingen geregeld moeten worden op het persoonlijke vlak, maar in principe ben ik vanaf nu volledig de regisseur van mijn eigen tijd. Het enige nadeel is dat het aantal naaste familieleden steeds kleiner wordt, maar gelukkig heb ik er nog een paar.

Mijn doel om deze nieuwe trilogie te schrijven, in samenwerking met uitgeverij Zilverbron, blijft onverminderd bestaan. Bovendien wil ik vanaf 2021 ook weer meer gaan tekenen in Painter, dat heb ik al veel te lang nauwelijks nog gedaan. Ik hoop ook wat meer met andere mensen op te kunnen trekken en als het kan weer eens een mooie reis te maken. Plannen genoeg voor de toekomst, dus. In elk geval hoef ik me nooit te vervelen, ik vermaak me wel. Als het niet met schrijven en tekenen is, dan is het wel met boeken lezen. Daar heb ik ook weer een paar pareltjes van gekocht. En jullie?

Groeten van Johanna Lime

Limeschrift 15 – Johanna Lime over schrijven

17 september 2020

Het vijftiende blog voor ‘Limeschrift’, in een serie van twintig blogs over schrijven.

Deze keer over erg planmatig en methodisch plotten; 3 aktes, 9 blokken en 27 hoofdstukken.

Vandaag gaat het over het onderwerp van dit plaatje.

Planmatig en methodisch

Zoals u inmiddels hebt gezien in Limeschrift, bestaan er twee uitersten bij het plotten van verhalen. Het ene uiterste wordt gevormd door organisch schrijven, dat is beginnen zonder iets te plotten. Gaan zitten en intuïtief schrijven. Het ander uiterste wordt gevormd door planmatig en methodisch alle details van een verhaal eerst plotten. Daarbij wordt eerst alles tot in de puntjes onderzocht en ingedeeld en pas als alle delen van het verhaal in schema staan, begin je te schrijven. Zelf zit ik hier ergens tussenin.

In deze aflevering volgt alleen nog een schema voor een plotmethode met 3 aktes, 9 blokken en 27 hoofdstukken. Dit is de laatste plotmethode die ik in het document met de voorbereidingen op NaNoWriMo vond. Het meest gedetailleerde plotschema. Ik heb deze manier geprobeerd, maar voor mij werkt hij niet. Ik vind dat er te weinig ruimte is om ermee te schuiven. Alle hoofdstukken staan te vast. Dat wil niet zeggen dat iemand anders hier misschien juist behoefte aan heeft. Of dat het voor een ander genre misschien juist hard nodig is om alles van tevoren helemaal uitgezocht te hebben. Bijvoorbeeld als historische feiten moeten kloppen en een verhaal heel realistisch moet zijn. Maar ik schrijf fantasy, ik heb toch veel behoefte aan flexibiliteit. Ineens kan er bij mij intuïtief een beter idee naar boven komen en dan wil ik de mogelijkheid hebben om dat idee direct  in het verhaal te verwerken.

Voor de volledigheid plaats ik in ieder geval hier ook dit schema, waarin alles in 27 hoofdstukken is ingedeeld.

GEEF ME ALLE PLANNEN!

AKTE 1
————————–
01. Introductie
02. Beginincident
03. Ruzie /conflict
————————–
04. Reactie
05. Actie
06. Consequenties
————————–
07. Druk / spanning
08. Plotwending
09. Doordrukken
————————–

AKTE 2
————————–
10. Nieuwe wereld
11. Plezier en spel
12. Oud en nieuw naast elkaar
————————–
13. Opbouw
14. Middelpunt
15. Omkering
————————–
16. Gevolgen
17. Beproevingen
18. Toewijding
————————–

AKTE 3
————————–
19. Kalmte voor de storm
20. Plot keerpunt
21. Donkerste moment
————————–
22. Kracht vanbinnen
23. Actie / Verzamelen
24. Convergeren
————————–
25. Strijd
26. Climax
27. Oplossing / Einde
————————–

Omdat dit schema alleen bestaat uit woorden, zonder dat wordt uitgelegd wat die precies inhouden, vind ik dit zelf een wat onduidelijk schema om in te vullen. Hoewel je natuurlijk met de reis van de held voor ogen wel enigszins een idee krijgt van wat het zou kunnen zijn. Maar misschien denk jij daar anders over. Ik wens je veel succes met het idelen van je verhaalidee!

P.S. Nadat ik het bovenstaande had geschreven, vond ik deze video, waarin deze manier wordt uitgelegd (Engels) https://www.youtube.com/watch?v=fe3eodLF_Uo

Vandaag tot zover. Volgende keer een nieuwe blog over schrijven.

Het is leuk om reacties op dit blog te krijgen, dus als je tot zover gekomen bent, laat dan weten wat je hiervan vond. Dat kan ook goed in de opmerkingen op Facebook.

Alvast bedankt daarvoor,

Groeten van Johanna Lime

Nieuwsflits van Johanna Lime voor september 2020

10 september 2020

Het is alweer september, wat vliegt de tijd

Hebben jullie dat nou ook dit jaar, dat er steeds meer beroemdheden uit bandjes, tv-series of films, ziek worden, sterven en van het toneel verdwijnen? Zo jammer dat al die mensen waar je goede herinneringen aan hebt er niet langer meer zullen zijn. Naar mijn idee zijn het er dit jaar wel erg veel, of misschien heeft het ermee te maken dat ik zelf ook ouder word? Dus daarom ook deze vraag: Heb je de winactie voor mijn 64e verjaardag al gezien?

Ik dacht zo, met dat herfstige weer dat eraan komt, is het wel lekker als je op de bank een boek kunt lezen, dus besloot ik om drie boeken te trakteren voor mijn verjaardag. Hoe dat werkt, lees je hier.

Wachtende op de redactie van mijn volgende boek

Mijn manuscript voor Interplanetair, deel 1, Ruimtestad, dat ik volgens de planning in september in zou sturen naar uitgeverij Zilverbron, ligt daar nu al een poosje, aangezien ik het in juli opgestuurd heb. De redactie laat nog even op zich wachten, dus schrijf ik verder aan andere projecten.

Het begin van Interplanetair, deel 2, Geestenpoort

Na juli, toen ik aan CampNaNoWriMo meedeed, had ik even een pauze genomen. Maar in augustus ben ik weer flink aan het schrijven gegaan aan het volgden manuscript. Inmiddels staat ongeveer 20% van dit verhaal op mijn harde schijf, ik heb hoofdstuk 5 pas afgerond. Ik heb ook veel zin om er verder mee te gaan, maar wacht er nog even mee. Ik kom met dit verhaal nu op het punt dat er nieuwe personages bij komen, zodat de hoofdpersonen op avontuur kunnen gaan op een andere planeet. Een stuk waar ik genoeg creativiteit in kwijt kan en dus lekker los kan gaan.

Het plot was uitgewerkt maar al schrijvende verandert er toch steeds weer wat aan de scènes. Maar ach, zo gaat dat vaak bij mij. Niets staat helemaal spijkervast.

Ik heb op de website van NaNoWriMo alvast een nieuw project aangemaakt, zodat het schrijven van dit manuscript in november versneld door kan gaan.

De Harland Awards schrijfwedstrijd

Het zat me niet lekker dat ik gestopt was met het schrijven van het korte verhaal voor de Harland Awards in juli 2020. Dus besloot ik om het in september eerst toch weer op te pakken. Gisteren heb ik verhaal 1 ingestuurd. Ik doe dus weer eens een keer mee aan de Harland Awards en zal wel zien wat ervan komt. Niet geschoten is immers altijd mis.

Voor verhaal 2 moet ik nog iets nieuws verzinnen. Er is nog wel even tijd, want de deadline is op 4 oktober. Dus misschien lukt het me om ook nog een tweede kortverhaal te schrijven en in te sturen. Best handig hoe ze dat nu doen op Hebban.

Daarna kan ik gaan verzinnen wat ik ga doen voor een andere wedstrijd, een verzoek van Dutch Venture Publishing. Het gaat om een SF YA novelle. Eens kijken of dat wat wordt.

En natuurlijk kan ik altijd besluiten om ‘gewoon’ weer door te schrijven aan mijn grotere manuscripten, de nieuwe trilogie bij Zilverbron.

Waterloper ronde 2 gestart

Ik zag een bericht van Waterloper, waar juryronde 2 van start gegaan is. Lekker spannend maken ze het weer. Ik heb er drie verhalen heen gestuurd en denk dat ze wel iets beter zijn dan vorig jaar. Maar ja, je weet het nooit. Spannend hoor, hoe dat af zal lopen.

Smashwords plannen

Zo zachtjes aan begint het ook weer te kriebelen om op Smashwords weer iets nieuws te zetten. De serie Limeschrift als die klaar is, als een non-fictie e-book over schrijven. De humayesse, het verhaal dat in het HSF magazine verscheen, na verloop van tijd. De twee verhalen die Edge Zero niet geplaatst heeft, maar die ik zelf wel uit kan geven. Je merkt het al: plannen genoeg!

Een leuke verrassing op Hebban

Misschien heb je het al gelezen op mijn website Boeken van Johanna Lime. Op Hebban is er in de Scifi & Fantasy genreclub een meeleesclub die Sluimerend vuur aan het lezen is, in september 2020. Spannend wat ze van mijn boek zullen vinden.  Lees er hier over in mijn blog.

Zoals je ziet, hoef ik me echt niet te vervelen, al zit ik thuis. Ik kan me prima alleen vermaken, gelukkig. Die coronatijd is echt niet zo heel veel anders voor mij. Behalve schrijven heb ik ook nog mijn beeldbewerking in Paint Shop Pro en mijn rubrieken in de Zilverboekenclub. Het lijkt af en toe net of ik een baan heb aan huis. Ha, ha, dat zou wel fantastisch zijn, als je als Nederlandse Scifi & fantasyschrijver er een echte baan aan hebben kon, waar je ook nog geld verdiende. Dream on, wiseguy!

Groeten van Johanna Lime.

Limeschrift 14 – Johanna Lime over schrijven

10 september 2020

Het veertiende blog voor ‘Limeschrift’, in een serie van twintig blogs over schrijven.

Deze keer over werken met scènes, 3 aktes, 15 onderdelen.

Vandaag gaat het over het onderwerp van dit plaatje.

Werken met scènes, 3 aktes en 15 onderdelen

Deze manier van plotten ben ik sinds oktober 2019 nog steeds aan het onderzoeken. Ik vond hem in een document met voorbereidingen op de NaNoWriMo, waarin verschillende plotmethodes na elkaar worden uitgelegd en je de mogelijkheid krijgt om ze uit te proberen, voordat de National Novel Writing Month begin ieder jaar in november.

Ik heb zelf besloten dat ik mij voor mijn romans voorlopig houd aan het schema dat ik Limeschrift 13 heb behandeld. Dat werkt voor mij tot nu toe het beste. Voor korte verhalen gebruik ik tegenwoordig steeds vaker het schema zoals ik dat heb uitgelegd in Limeschrift 8 (Asterix en Obelix verhaalanalyse).

Maar ik ben wel benieuwd naar deze manier, die ook wel ‘Save The Cat!’ heet. De laatste maanden volg ik bovendien af en toe een YouTube filmpje uit een afspeellijst van Abbie Emmons, waarin ze stapsgewijs een verhaalstructuur in 3 Aktes behandelt, die hier erg veel overeenkomsten mee heeft. Ik ga hier zeker ideeën uit gebruiken en misschien neem ik deze methode bij latere boeken nog weleens over. Het is een van de manieren voor schrijvers die graag eerst een houvast willen hebben voordat ze beginnen te schrijven aan hun roman.

 

Hier de informatie uit het NaNoWriMo document (vertaald en door mij aangepast)

‘The Save the Cat! Beat Sheet’ is oorspronkelijk ontwikkeld door Blake Snyder. Hij is gemaakt om scenarioschrijvers te helpen bij het plotten van films, maar werkt net zo goed met grafische romans en geschreven romans. Deze methode splitst de Drie-Aktes structuur (begin – midden – einde) op in kleinere delen of scènes. Elk deel duwt je verhaal op zijn eigen manier vooruit. De onderdelen worden met percentages aangegeven, die je als een soort gids kunt gebruiken, maar de exacte lengte van je verhaal hoeft hier niet precies bij aan te sluiten. Dat is natuurlijk je eigen keus.

Het idee van dit schema is dat je voor elk gedeelte je ideeën opschrijft en later uitwerkt. Een paar voorbeelden uit mijn boeken: “Jima kruipt weg voor de paparazzi en zit vast in de hoek naast de trap, als hij ziet dat de Moraneslang de cameraman aanvalt,” of: “Tante Helena snijdt zich in haar hand en offert bloed aan Chimaera – dan overhandigt ze het mesje aan Sylviana.”

AKTE 1

  1. Begin (0-1%) – Laat zien waar de hoofdpersoon is en hoe de wereld er daar uitziet. Hoe is het leven voordat het avontuur begint?
  2. Inleiding tot het interne conflict van de protagonist (1-10%) – Blijf die gewone wereld tonen. Ontdek het leven van de hoofdpersoon, inclusief de interne gebreken en externe uitdagingen die hij moet overwinnen om aan het einde van het verhaal ten goede te veranderen. Introduceer ook belangrijke ondersteunende personages.
  3. De protagonist wordt buiten zijn comfortzone geduwd – Neem ergens een scène op waarin een personage iets zegt dat aangeeft wat de grote levensles van de hoofdrolspeler zal zijn – hoe hij moet veranderen en groeien voor het einde van het verhaal. De hoofdpersoon zal de les echter pas later begrijpen.
  4. Katalysator (10%) – Dit is wanneer het leven van de hoofdpersoon voor altijd verandert. Er is geen weg terug meer. Wat is het incident dat de hoofdpersoon uit zijn comfortzone duwt?
  5. Intern conflict (11-20%) – De hoofdpersoon verzet zich tegen het pad dat voor hem ligt – vraagt zich af wat er nodig is, of dit wel moet of dat er nog een andere uitweg is. Wat zijn de mogelijke gevolgen van de actie die genomen moet worden?

AKTE 2

  1. De keuze is gemaakt (20%) – De hoofdpersoon beantwoordt de oproep. Er is een keuze gemaakt om het avontuur / de transformatie / de reis / de nieuwe dingen te beginnen.
  2. De beloften die ingelost gaan worden / Nu wordt het leuk (21-50%) – Dit is wanneer de lezer denkt: “Ah, nu gaan we naar het verhaal dat in de flaptekst is beloofd.” Dit is een van de langste delen van het boek. De hoofdpersoon went aan de nieuwe omgeving – houdt ervan, haat het, maakt fouten of doet het goede, ontmoet nieuwe mensen en dergelijke.
  3. B-verhaal – Nieuwe personages worden geïntroduceerd die uiteindelijk de hoofdpersoon zullen helpen zijn levensles te leren. Vrienden? Mentoren? Liefdes? Uitdagers? Wie zijn zij? Hoe zullen ze helpen?
  4. Midden (50%) – Dit moment is wanneer alles ‘geweldig’ lijkt of alles ‘verschrikkelijk’ lijkt, afhankelijk van je verhaal. Het gedeelte ‘Nu wordt het leuk’ heeft geleid tot een valse overwinning voor de hoofdpersoon (hij denkt dat hij het tot nu toe geweldig heeft gedaan) of een valse nederlaag (hij heeft het tot nu toe moeilijk gehad). Wat gebeurt er op dit moment, halverwege tussen begin en einde? De hoofdrolspeler verlegt zijn doel, aan de hand van de ervaringen die hij heeft opgedaan tot nu toe.
  5. De antagonist komt dichterbij (51-75%) – Maak het hoofdpersonage klaar voor een hobbelige rit. Als het midden een valse overwinning was, beginnen de dingen nu mis te gaan voor de hoofdpersoon. Als het midden een valse nederlaag was, lijken de dingen iets beter te worden, maar de slechteriken komen dichterbij en hebben iets te zeggen. Opmerking: Een antagonist kan een fysieke vijand zijn, maar het kan ook een emotionele vijand zijn, zoals twijfel, jaloezie of angst. De nieuw gebouwde wereld van de hoofdpersoon begint hier uit elkaar te vallen. (Dit is ook een van de langere delen in een roman).
  6. Alles is verloren (75%) – Oh, nee. Dit is het deel waarin er iets gebeurt, waardoor je personage helemaal aan de grond komt te zitten. Er lijkt geen uitweg mogelijk. Misschien sterft er iemand of iets (letterlijk of figuurlijk).
  7. Complete duisternis (76-80%) – De hoofdpersoon heeft nu tijd om te reageren op zijn ‘Alles is verloren’ -moment, om te rouwen om wat hij is verloren, om de hopeloosheid te voelen. Dit is niet mooi. Hij is slechter af dan aan het begin van de roman. Laat zien hoe donker alles is geworden voor hem.

AKTE 3

  1. Het Aha-moment (80%) – Het ‘aha!’ -moment; ‘Til jezelf op en probeer het opnieuw’. Laat de hoofdpersoon zien wat hij moet doen om zijn problemen, zowel extern als intern, aan te pakken. Welke verandering is er nodig?
  2. Finale (81-99%) – De hoofdpersoon doet wat besloten is in het Aha-moment en (vanwege al het leren / groeien en de steun of het inzicht uit het B-verhaal), zijn plan werkt! De antagonist wordt verslagen, de wereld is ten goede veranderd. Welke gevechten worden er geleverd? Hoe zal de hoofdpersoon triomferen (of niet)? Dit is ook een langer verhaaldeel, dus je hebt als schrijver de ruimte om dingen dramatisch en intens te maken.
  3. Einde (99-100%) – Dit is de tegenstelling met het Begin. Het laat aan de lezer zien hoe de protagonist en zijn wereld zijn veranderd op het einde van het verhaal.

Dit is het door mij in het Nederlands vertaalde stukje over ‘Red De Kat!’, dus eigenlijk weer een andere indeling die je voor het verhaal van de held gebruiken kunt. Het is misschien wel een idee om dit erbij te nemen als ik weer eens een film bekijk, gewoon om te zien of de scènes volgens dit principe uitgewerkt zijn.

Voor schrijvers geldt volgens mij, dat het gewoon van je eigen voorkeuren afhangt welk plotschema het beste bij je past. Als je er al een nodig hebt, natuurlijk, want sommige schrijvers gebruiken nooit een schema, of dragen alles altijd in hun hoofd mee.

Het schema dat Abbie Emmons gebruikt, is net weer een beetje anders, al heeft het toch ook wel veel overeenkomsten met het bovenstaande. Als je haar You Tube filmpjes ook graag wilt zien, volg dan deze link.

Ik bekijk meestal een van haar filmpjes als het even niet zo goed lukt met mijn verhaal. Als ik dan gehoord en gezien heb wat zij erover te zeggen heeft, helpt dat me weer op weg.

 

Vandaag tot zover. Volgende keer een nieuwe blog over schrijven.

Het is leuk om reacties op dit blog te krijgen, dus als je tot zover gekomen bent, laat dan weten wat je hiervan vond. Dat kan ook goed in de opmerkingen op Facebook.

Alvast bedankt daarvoor,

Groeten van Johanna Lime

Limeschrift 13 – Johanna Lime over schrijven

3 september 2020

Het dertiende blog voor ‘Limeschrift’, in een serie van twintig blogs over schrijven.

Deze keer over de negen stappen plot, deze gebruik ik meestal voor mijn romans.

Vandaag gaat het over het onderwerp van dit plaatje.

 

De 9 stappen plot methode

Alleen een begin, midden en einde is het gewoon niet voor mij. Misschien dat ik daar met een kort verhaal gebruik van maak, maar voordat ik aan een roman begin, wil ik meer houvast hebben. Ik heb een goede kapstok nodig om alle scènes uit mijn brainstorm aan op te hangen. Een 100 punten plan is weer te veel van het goede. Zo heel erg gestructureerd is ook weer niet nodig, het verhaal hoeft nog niet helemaal spijkervast te staan. Tijdens het schrijfproces zelf mag er best nog wat veranderen. Als ik nieuwe ingevingen krijg, wil ik ze kunnen verwerken.

Zo werkt het voor mij, wat niet wil zeggen dat het voor jou ook zo werkt. Er zijn nog veel meer andere plotmethodes die je gebruiken kunt.

Nadat ik een gedeelte doorgenomen had van het boek: “Een bestseller schrijven voor dummies”, van Bart van Lierde, en daarna ook nog ergens een schema van Larry Brooks vond, besloot ik aan het begin van mijn schrijfavontuur dit schema te gaan gebruiken voor mijn romans. Het boek van Bart van Lierde staat nu half bestudeerd in mijn kast, ik ben ermee gestopt om het verder door te nemen. Het is echt een studieboek waarbij ik aantekeningen maak voor mezelf. Het staat in mijn planning om het later weer eens door te nemen, want de inmiddels gemaakte aantekeningen wil ik op een andere manier gaan uitwerken voor mezelf. Soms verandert door de tijd ook het doel voor het bestuderen van informatie.

Vorig jaar vond ik bij de voorbereidingen op de National Novel Writing Month een prachtige opzet voor hoe je voorbereidingen op het schrijven van je verhaal kan aanpakken. Ik gebruikte het direct voor mijn project: het verhaal voor Interplanetair deel 1, Ruimtestad. Dat beviel me goed, al filterde ik er wel de dingen uit die voor mij belangrijk waren. Dat was ook de bedoeling van de NaNoWriMo organisatie.

In die voorbereidingen stond de uitwerking van het 9 stappan plot, dat ik hier nu voor dit blog gebruik. Het komt op hetzelfde neer als het plot dat ik eerder al gebruikte voor de verhaalschema’s voor mijn boeken, die ik altijd in Excel neerzet.

 

Het 9 stappen plot, zoals ik die in de voorbereidingen op NaNoWriMo vond

De 9 stappen plotmethode is een eenvoudige, gedetailleerde en toch toegankelijke manier om je verhaal in te delen, dat hieronder ook aangepast is aan “De reis van de held.”

Bijna alle fantasyverhalen volgen een versie van de reis van de klassieke held: een personage heeft een ervaring, leert iets en krijgt een inzicht waardoor zijn overtuigingen veranderen. Er zijn keerpunten en scènes die in het verhaal worden opgenomen. Als die ontbreken, komen de personages niet op een emotioneel krachtige manier in contact met lezers.

Stap 1. De Beginsituatie (begin met een blinde vlek) – Introduceer het hoofdpersonage in zijn/haar normale leven, met vrienden, familie, werk, school. Wat is zijn/haar blinde vlek? Iets onbewusts dat het hoofdpersonage menselijk maakt en waardoor de lezer zich met hem/haar kan identificeren. Welke angsten zijn er? Wat ontbreekt er in zijn/haar leven? Wat wil hij/zij meer dan wat ook ter wereld? Waar kan de antagonist hem/haar op aanspreken en hem/haar uit evenwicht halen totdat het probleem is opgelost?

Stap 2. Beginincident (oproep tot avontuur) – Er verandert iets in de situatie. Er is iets dat het rustige leventje compleet verstoort. Iets waardoor de hoofdpersoon uit zijn/haar comfortzone getrokken wordt. Wat het ook is, het zet je verhaal in actie. Wat gebeurt er? Hoe reageert je hoofdpersonage? Accepteert hij/zij deze oproep tot avontuur meteen, of probeert hij/zij te ontkennen wat er gebeurt zodat alles weer normaal kan worden?

Stap 3. Eerste plotpunt (er is geen terug mogelijk) – Het hoofdpersonage heeft misschien geprobeerd de oproep te vermijden, maar nu worden de dingen vreemder/intenser en wordt hij/zij gedwongen om een keuze te maken, om iets te doen. Alles verandert, er is nu geen weg meer terug! Hoe escaleert de situatie? Wat dwingt je hoofdpersonage om te kiezen? Wat vinden ze hiervan?

Stap 4. Eerste keerpunt (eerste gevecht) – Het hoofdpersonage heeft zijn/haar nieuwe situatie verkend, mensen ontmoet, nieuwe dingen geleerd. Hij/zij heeft nieuwe gevaren en spanningen ontdekt. De antagonist heeft zich voor het eerst goed laat gelden. De protagonist vecht terug maar wordt verslagen, zijn/haar de blinde vlek zit in de weg. Wat gebeurt er?

Stap 5. Middelpunt (verschuiving van slachtoffer naar initiatiefnemer) – Het hoofdpersonage blijft nieuwe uitdagingen aangaan, maar verdedigt zich. Meestal reageert hij/zij, wacht hij/zij, maakt hij/zij de problemen alleen maar erger. Dan, halverwege de roman, gebeurt er iets dat hun perspectief verschuift en hen aanspoort om actie te ondernemen, te stoppen met terugtrekken en te beginnen met winnen. Wat probeert de protagonist om zich te verdedigen? Wat maakt het alleen maar erger? Welke nieuwe plannen bedenkt hij/zij? Hoe is zijn/haar perspectief veranderd?

Stap 6. Tweede keerpunt (tweede gevecht) – De protagonist heeft de tweede confrontatie met de antagonist (in een of andere vorm). Misschien leiden de gemaakte plannen hiertoe, of misschien was het een aanval waarop hij/zij moest reageren. Hoe dan ook, deze tweede confrontatie leidt er uiteindelijk toe dat dingen veel, veel slechter zijn dan voorheen. Wat gebeurt er? Wat probeert het hoofdpersonage te doen? Hoe worden de dingen erger?

Stap 7. Tweede plotpunt (donkere nacht van de ziel) – Op dit punt is alles waar het hoofdpersonage bang voor was, gebeurd. Hij/zij heeft de strijd verloren (meestal vanwege zijn/haar gebrek aan inzicht in zichzelf) en de gevolgen zijn ernstig. De protagonist voelt zich vreselijk en geeft alle hoop op. Totdat iets hen dwingt om van gedachten te veranderen, om zijn/haar overtuigingen bij te stellen. De protagonist krijgt een openbaring over zichzelf, ziet in wat de blinde vlek was die hem/haar dwarszat en die de antagonist heeft misbruikt. Hij/zij strijdt. Met de nieuwe kennis staat hij/zij weer op. Welke vreselijke dingen zijn er gebeurd? Wat doet het hoofdpersonage? Welke openbaring heeft hij/zij en welke nieuwe plannen maakt hij/zij?

Stap 8. Laatste gevecht (triomf/kennis) – Met de nieuwe kennis, en misschien met de aanmoediging van een goede vriend, vecht het hoofdpersonage met zijn/haar grootste, slechtste vijand (wat dat ook betekent in je verhaal). Dit is dramatisch! Het gaat heen en weer, dingen lijken donker, je hoofdpersonage gaat verliezen, oh nee, toch niet! Dan komt de overwinning. Wat zal dat laatste conflict zijn? Wat wordt het meest opwindende, gespannen, dramatische deel van je verhaal?

Stap 9. Keer terug naar de gewone wereld – De protagonist keert terug naar huis, maar hij/zij is door de gebeurtenissen veranderd. Hij/zij ziet hun oude leven op een nieuwe manier. Hoe is de protagonist precies veranderd? Wat doet hij/zij? Hoe voelt hij/zij zich?

Voor plotters zoals ik, is het beter om dit eerst tot op zekere hoogte helemaal in kaart te brengen voordat je aan je boek begint te schrijven. Met deze 9 stappen structuur plaats je de haken van de kapstok waaraan je het verhaal op kunt hangen.

 

Het verhaalschema van Larry Brooks

In feite is het plotschema van Larry Brooks, dat hierboven op het plaatje staat te vergelijken met het 9 stappen plotschema en de onderdelen van der reis van de held. Hij verdeelt het verhaal in percentages.

Bij 0% is er de opzet van het verhaal, de introductie van de protagonist, de blinde vlek, het conflict, het beginincident, het moment waarop er iets verandert in de situatie.

Bij 25% is er de reactie. De antagonist wordt bekend. Terugvechten helpt niet, de tegenstand wordt groter.

Bij 50% komt er een nieuwe aanval De protagonist wordt krachtiger, moet zelf initiatief nemen en komt in actie. Maar de antagonist slaat nog harder terug en alles lijkt verloren.

Bij 75% is alles wat bedacht kan worden bekend. Hierna komen er geen nieuwe dingen in het verhaal. De protagonist zet alles op alles, komt in actie tegen de antagonist, verslaat innerlijke zwakheden.

Bij 100% is er de climax en de oplossing. Het is erop of eronder. De protagonist wint of gaat ten onder.

 

Soms zijn de belangrijke punten in een verhaal genuanceerd en liggen ze er minder dik bovenop. Bij meerdere hoofdpersonages heeft ieder personage zijn/haar eigen blinde vlek en zijn/haar eigen conflicten om op te lossen. Een antagonist hoeft niet altijd een persoon te zijn, het kan ook iets abstracts zijn, iets maatschappelijks bijvoorbeeld.

Dat ik mijn nieuwe verhaal nu heb geplot, betekent niet dat ik het in een keer helemaal goed op kan schrijven. Ik heb vast nog wel meerdere versies nodig voordat ik er tevreden mee ben. Al schrijvende verandert er bij mij best nog veel aan een verhaallijn, op een meer organische manier. Een schema is alleen prettig voor houvast, het mag je mogelijkheden niet beperken. Daarnaast gebruik ik voor personages en wereldbouw nog allerlei andere lijsten en aantekeningen. Maar hier is dus mijn manier van plotten uit de doeken gedaan. Doe er je voordeel mee en kijk of het voor jou misschien ook iets is. Maar houd wel het plezier in het schrijfproces vast! Misschien doe jij het wel heel anders?

Vandaag tot zover. Volgende keer een nieuwe blog over schrijven.

Het is leuk om reacties op dit blog te krijgen, dus als je tot zover gekomen bent, laat dan weten wat je hiervan vond. Dat kan ook goed in de opmerkingen op Facebook.

Alvast bedankt daarvoor,

Groeten van Johanna Lime

Limeschrift 10 – Johanna Lime over schrijven

13 augustus 2020

Het tiende blog voor ‘Limeschrift’, in een serie van twintig blogs over schrijven.

Deze keer over organisch schrijven en werken op gevoel en intuïtie.

Vandaag gaat het over het onderwerp van dit plaatje.

Verschillende soorten schrijvers

Er zijn verschillende soorten schrijvers, die je in grote lijnen in kunt delen in organische schrijvers en planmatige schrijvers. Bovendien heb je schrijvers die heel methodisch werken en schrijvers die helemaal vertrouwen op hun intuïtie.

Een methodische organische schrijver schiet steeds heen en terug tussen schrijven en plannen. Ze beginnen aan de hand van een verhaalidee en verzonnen personages gewoon met schrijven, maar telkens als ze iets geschreven hebben vragen ze zich af of alles klopt. Dan lezen ze terug, plannen en schrijven weer verder. Deze manier van schrijven is een beetje chaotisch, maar hij werkt voor veel schrijvers erg goed.

Een zeldzaam fenomeen is de intuïtieve organische schrijver. Dit is de vorm van schrijven die het meest geromantiseerd is. Men gaat er vaak vanuit dat zulke schrijvers een pak papier of een schriftje bij zich hebben en dan vanuit hun hart het hele boek in een keer uit kunnen schrijven. Dat personages hen vertellen wat ze schrijven moeten. Deze schrijvers weten dus heel intuïtief hoe het hele verhaal geschreven moet worden. Toch zijn er bijna geen mensen die in een keer het verhaal goed op kunnen schrijven, zodat direct alles klopt. Meestal moet er nog wel iets aan verbeteren voordat het uitgegeven kan worden.

Een verhaal ontwikkelt zich namelijk al schrijvende, omdat het creatieve proces een organisch proces is. Te vergelijken met iets dat leeft en groeit. Het is dus niet statisch en onbeweeglijk.

Vaak weten organische schrijvers van tevoren helemaal nog niet waar het verhaal hen heen leidt en hoe het einde van hun boek zal worden of hoeveel hoofdstukken het zal beslaan. Ik neem aan dat ze al brainstormend steeds ideeën krijgen en die in hun verhaal verwerken. Het nadeel hierbij is dat je alles in je hoofd meedraagt en dat er weinig concreet op het papier te vinden is, behalve het uitgeschreven verhaal zelf.

Renate Dorrestein was zo’n organische schrijfster. In haar boek ‘Het geheim van de schrijver,’ vertelt ze dat ze vaak heel veel verschillende versies nodig had om haar verhaalidee helemaal goed uit te werken. Dat nam vaak veel tijd in beslag, wat zij zag als een nadeel van organisch of intuïtief schrijven. Een organisch verhaal ontwikkelt zich en blijft los. Het is in meest extreme zin nog zo flexibel dat het alle kanten op kan buigen.

Schrijvers die planmatig werken, zijn onder te verdelen in methodische planners en intuïtieve planners. Methodische planmatige schrijvers hebben veel voorbereiding nodig. Zij beginnen pas met schrijven wanneer de structuur van een verhaal, de uitwerking van personages en het plotten van de scènes helemaal is uitgeschreven. Intuïtieve planmatige schrijvers maken op hun gevoel een samenvatting van het verhaal en gaan dan schrijven. Daarna verandert er tijdens het schrijven van het verhaal nog van alles, maar aan de samenvatting hebben ze een houvast. Ze weten al hoe het verhaal in grote lijnen in elkaar zit en waar het eindigt.

Mijn schrijfproces

Als ik naar mijn schrijfproces kijk, ben ik voor mijn romans een planmatige schrijver. Ik werk niet zo strikt methodisch dat ik alles heb geplot en dan in een keer alle scènes op kan schrijven zonder dat er tijdens het proces nog van alles verandert. Er zijn toch nog aardig wat momenten waarbij ik mijn intuïtie aan moet spreken. Maar ik gebruik wel graag een samenvatting of uitgewerkte structuur met scènes en lijsten van personages voordat ik begin met schrijven. Meestal heb ik voor een boek toch wel meer versies nodig voordat het verhaal echt goed uitgeschreven staat. Daarbij is er in de loop van jaren wel een ontwikkeling te zien. Ik heb steeds minder versies nodig, naar gelang ik meer ervaring in het schrijven krijg.

Voor de korte verhalen, die ik voor schrijfwedstrijden maakte, had ik in het begin vaak alleen een brainstorm nodig. Daarbij maakte ik dan aantekeningen in een schriftje. Aan steekwoorden had ik meestal genoeg. Het verhaal zat in mijn hoofd en hoefde alleen nog uitgewerkt te worden. Daarna even wegleggen en nog een keer herschrijven, dan was het klaar.

Tegenwoordig gebruik ik naast die brainstorm steeds vaker de verhaalstructuur die uitgewerkt is in Limeschrift 08, zoals bij het verhaal van Asterix en Obelix. Meestal hebben mijn korte verhalen minder stappen nodig dan dat voorbeeld. Bovendien let ik op de verdeling voor een begin, midden en einde.

Werken op gevoel en intuïtie

Omdat je als schrijver uitgaat van thema’s, is het volgens mij altijd wel zo dat gevoel en intuïtie een belangrijke rol speelt bij het schrijven van verhalen. Ongeacht of je een methodische of intuïtieve schrijver bent, of je organisch of planmatig schrijft. De drang om een verhaal te willen schrijven komt voort uit je innerlijk. Je schrijft over dingen die je belangrijk vindt, over ervaringen en gevoelens. Dingen die je raken en die je aan lezers duidelijk wilt maken. Kritiek op iets in de maatschappij of juist iets dat diep in de mens schuilt, je angsten en je dromen. Zelfs de meest planmatige methodische schrijver heeft in zijn verhalen gevoel en intuïtie nodig. Ik denk niet dat er verhalen bestaan die je los kunt zien van de auteur, ook al is het onderwerp nog zo abstract.

De mythe dat personages zelf aangeven wat er over hen in boeken komen moet, lijkt mij te veel op het schrijven van een religieus boek waarbij de schrijver wordt geleid door een hogere macht. Tenzij je de menselijke geest als een hogere macht wilt zien, geloof ik daar niet in. Uit ervaring weet ik echter wel dat de personages uit mijn verhalen vaak tot mij spreken via mijn onderbewuste. Als ik nog wat in bed lig te dommelen, zie ik beelden voor mijn geestesoog en heb ik gesprekken met personages. Gek genoeg vaak in het Engels en in een omgeving uit vreemde droomsituaties. Als ik vast zit in mijn verhaal, gebeurt het best veel dat ik door zo’n droom weer verder kan met schrijven. Vaak krijg ik dan een idee van iets dat ik nog miste, dat aan mijn uitgedachte scènes ontbrak. Soms is het de aanleiding om aan een nieuwe versie van het verhaal te beginnen, omdat de hoofdstukken die ik al geschreven had net iets anders moeten.

Ik denk dat het onderbewuste een erg belangrijke rol speelt in een creatief proces. In je hersenen zit namelijk alles wat je ooit hebt meegemaakt in je leven, alles wat je zintuigen hebben geregistreerd, opgeslagen. Daar is zoveel te vinden dat je verder kan helpen. Als je lief bent voor je geest, helpt hij waar je vastgelopen bent. Zelfs de interne criticus die je soms vreselijk laat twijfelen, heeft het goede met je voor. Hij wil je behoeden voor het maken van fouten of afgaan voor anderen.

Ergens is het jammer dat je als schrijver, naarmate je meer over schrijven leert, de onwetendheid en onschuldige onbevangenheid van toen je net begon te schrijven bent verloren. Door de redactie en de kritieken van lezers, door studies over schrijftechnieken en door waarschuwingen van wat je niet mag doen in fantasyboeken omdat een ander dat al heeft gedaan, word je soms wat angstig om vrij te kunnen schrijven wat je wilt. Goede feedback helpt je verder, als je er open voor blijft staan en zelf uitzoekt of het in jouw situatie werkt. Maar ongegronde kritiek en domme belemmeringen omdat iemand iets verbiedt, zorgen ervoor dat je soms het bijltje erbij neer wilt gooien. Ik hoop dat de twijfels die daardoor ontstaan nog eens uit mijn leven zullen verdwijnen. Dat ik mijn onbevangenheid weer terugkrijg en gewoon mezelf mag en kan zijn.

En ja, je verwachtte het zeker al, vrijheid is een thema dat mij raakt.

 

Vandaag tot zover. Volgende keer een nieuwe blog over schrijven.

Het is leuk om reacties op dit blog te krijgen, dus als je tot zover gekomen bent, laat dan weten wat je hiervan vond. Dat kan ook goed in de opmerkingen op Facebook.

Alvast bedankt daarvoor,

Groeten van Johanna Lime

Limeschrift 09 – Johanna Lime over schrijven

06 augustus 2020

Het negende blog voor ‘Limeschrift’, in een serie van twintig blogs over schrijven.

Deze keer over sorteren, organiseren en op volgorde zetten van ideeën.

Vandaag gaat het over het onderwerp van dit plaatje.

Vandaag zat ik een beetje verlegen met mezelf te kijken naar het onderwerp voor dit blog. De kopjes met de thema’s waar de twintig opeenvolgende blogs van ‘Limeschrift’ over zouden moeten gaan, had ik begin juli 2020 al bedacht en in mijn bullet journal opgeschreven. Daarna had ik de plaatjes ervoor gemaakt. Het waren goede ideeën en ik zag het helemaal zitten om de serie te maken. Maar vandaag kwam ik tot de ontdekking dat ik over dit onderwerp weinig voorbeeldmateriaal bezat. Waar slaat dit onderwerp op? En hoe kan ik hierover een hele blog schrijven?

Afijn, laat ik maar dicht bij mezelf blijven en vertellen wat het sorteren van ideeën, het organiseren en het op volgorde zetten voor mij betekent in het schrijfproces waar ik op het moment mee bezig ben. Want ik heb deze fase de afgelopen week juist achter de rug.

Ik wil namelijk al een paar dagen beginnen met het schrijven van het tweede deel van Interplanetair en het is erg vervelend maar ik kan me er nog steeds niet echt toe zetten. Hopelijk begint het te stromen als ik het gewoon ga doen. Of misschien moet ik toch eerst nog wat meer details weten over bepaalde personages voordat ik kan beginnen.

Het is in ieder geval zo, dat ik nog een paar maanden heb omdat de redactie van deel 1 nog even op zich zal laten wachten. Het manuscript is opgestuurd naar de uitgever en de redactie wordt verwacht, maar zal waarschijnlijk pas in november of december starten. Dus ik heb besloten om verder te gaan met het volgende deel van mijn nieuwe trilogie.

Omdat ik al goede ideeën heb over waar het tweede boek over gaan moet, heb ik na een paar keer brainstormen, alle ideeën voor dit verhaal in een grote brainstorm tabel ondergebracht. Dat betekent echter niet dat ik alles wat er in dit verhaal gebeurt tot in de puntjes uitgedacht heb. Tijdens het schrijven zullen er vast weer betere verhaalideeën naar boven komen die het verhaal nog mooier zullen maken. Maar in ieder geval heb ik eerst aantekeningen gemaakt en die zijn intussen verwerkt in een tabel. In die tabel staan alle voorlopige scène-ideeën uitgeschreven in zinnen.

Ze staan door elkaar heen in willekeurige volgorde en zijn nog maar een eerste grote brainstorm van wat er in het verhaal gebeurt.

Dat zijn dus de ideeën, die nadat ik ze bedacht heb en heb uitgeschreven in een zin, klaar staan om in een volgorde in het verhaal te worden verwerkt.

Hoe organiseer je die scènes zo dat ze een verhaal gaan vormen?

Daarvoor maak ik een indeling waarbij ik me afvraag welke scènes er aan het begin, in het midden en aan het einde van het verhaal horen. Ik ga ze zo organiseren dat ik de scènes in drie kolommen komen te staan. De eerste kolom vormt dat het begin, de tweede kolom het midden en de derde kolom het einde van het verhaal.

Van de scènes uit de grote brainstorm bleken er een paar herhalingen te zijn. Maar toch heb ik na het organiseren een grove volgorde voor de voortgang van het verhaal in schema kunnen zetten.

Op volgorde van hoofdstuk zetten

Vervolgens heb ik bedacht welke scène-ideeën het beste gebruikt kunnen worden in de hoofdstukken. Er zijn er steeds vijf of meer bij elkaar gezet en de volgorde van de scènes in de hoofdstukken is nu ook uitgewerkt. Daarbij heb ik natuurlijk rekening gehouden met de structuur van het plot en het zo ingedeeld dat er op bepaalde plaatsen in het verhaal keerpunten verwerkt zijn.

Over mijn plotmethode komt later nog een blog in Limeschrift, dus daar ga ik nu niet op in. Tijdens het schrijven zelf gebeurt er, doordat ik me inleef in de personages en alles vanuit hun perspectief vertel, nog van alles wat ik in een eerste opzet nog niet weet. Dat laat ik gewoon gebeuren. Ik kan en wil niet alles van tevoren helemaal in een schema zetten, dat wordt het veel te statisch. Een verhaal leeft, het moet kunnen groeien terwijl je schrijft. En dat gaat vast ook wel gebeuren. Maar voorlopig ben ik al blij dat ik een ‘kapstok’, een houvast voor mezelf heb gecreëerd waaraan ik het verhaal op kan hangen. Versie 1 van het verhaal kan nu geschreven worden. Ik denk dat ik er maar eens gauw aan ga beginnen.

 

Vandaag tot zover. Volgende keer een nieuwe blog over schrijven.

Het is leuk om reacties op dit blog te krijgen, dus als je tot zover gekomen bent, laat dan weten wat je hiervan vond. Dat kan ook goed in de opmerkingen op Facebook.

Alvast bedankt daarvoor,

Groeten van Johanna Lime

Het verhaal van Interplanetair deel 1 is helemaal geschreven

20 juni 2020

In november van 2019, tijdens NaNoWriMo, schreef ik de eerste veertien hoofdstukken van deel 1 van een nieuwe trilogie, die moest volgen op trilogie De vergeten vloek. Voor deze nieuwe trilogie bedacht ik de titel Interplanetair. Vanaf 19 oktober was ik bezig met de voorbereidingen voor de NaNoWriMo, met het bedenken en uitwerken van de personages en het plotten van het verhaal. Ik werkte mijn grove indeling van 27 hoofdstukken uit in Excel en begon op 1 november met het schrijven.

Precies op diezelfde datum startte ook de redactie van Schamel verbond. Ik had dus in november 2019 steeds wat redactiewerk en schreef zodra dat klaar was weer verder aan dit nieuwe verhaal. NaNoWriMo van 2019 won ik met 52.816 nieuwe woorden.

Na de eerste veertien hoofdstukken bleef dit verhaal even liggen. In december 2019 stortte ik me op de redactie van Schamel verbond en schreef ik een nieuwe versie voor De twaalfde Saturnusmaan.

Ik was niet helemaal tevreden met hoe de plot verliep en besloot in januari 2020 de eerste veertien hoofdstukken van Interplanetair deel 1 eens grondig door te lezen. Daarbij kwam ik op net wat andere details voor het verhaal, waardoor het geloofwaardiger kon worden. Hier volgde uit dat ik aan een tweede versie begon, waarbij ik eerst kritisch aan het wijzigen ging van wat ik al geschreven had en hier en daar alvast wat aan foreshadowing kon doen. Vervolgens kwamen er in februari en maart twee nieuwe hoofdstukken bij. Die schoten niet erg op, ze waren moeilijk om op te schrijven. Blijkbaar zat er in het midden een soort struikelblok dat ik moest overwinnen, maar uiteindelijk stond het middenstuk van het verhaal er toch.

In de tussentijd ging de redactie aan Schamel verbond gewoon verder en begon de redactie van De twaalfde Saturnusmaan. Beide boeken kwamen in april 2020 uit. Geweldig fijn!

De maand april van 2020 had ik gereserveerd voor drie korte verhalen voor de Waterloper Verhalenwedstrijd, die in mei ingezonden konden worden. Uiteindelijk kwamen daar twee herschreven verhalen uit 2019 bij, voor Edge Zero, die ook in mei konden worden ingezonden. Vervolgens herschreef ik ‘Hoe een oger van Geoglurk de aardmannen hielp’ en publiceerde ik dit verhaal als e-book op Smashwords. Daarna vond ik nog de tijd om een nieuw kortverhaal te schrijven voor de NCSF, voor hun tijdschrift HSF van juli 2020. En daarna herschreef ik aan het begin van mei 2020 nog een kortverhaal, voor datzelfde tijdschrift. Intussen heb ik dus vijf korte verhalen die bij wedstrijden ondergebracht zijn, een nieuw e-book in 2020 en twee verhalen waarvan ik te horen kreeg dat ze in het tijdschrift HSF komen. Ik was in april 2020 lekker productief.

In mei 2020 werd het weer hoog tijd om door te schrijven aan Interplanetair, deel 1. Tussen 8 en 13 mei kwam ik met versie 2 tot aan hoofdstuk 17. Daar stokte het. Hoofdstuk 17 speelde zich op Calliope af en dat was helemaal niet logisch. Dus begon ik van voren af aan met een nieuwe versie. Dat werd versie 3. Op 25 mei 2020 had ik het hele stuk, vanaf hoofdstuk 1 tot en met waar ik gebleven was, weer herschreven en aangepast en had ik hoofdstuk 17, dat zich nu op een andere planeet afspeelde, ook klaar. Tussen 28 mei en 19 juni 2020 schreef ik de rest van het verhaal. En ik heb het voor elkaar gekregen om nu eens onder de 100.000 woorden te blijven, wat Cocky vermoedelijk wel fijn zal vinden. In de tussentijd had ik mijn schema aangepast en uiteindelijk bestaat dit verhaal uit 25 hoofdstukken. Wat ik geplot had in hoofdstuk 26 en 27 schuift op naar het tweede deel van de trilogie. De ideeën voor deel 2 beginnen al te borrelen en krijgen steeds meer vorm, dus dat gaat ook de goede kant op.

Het verhaal voor Interplanetair deel, Ruimtestad, is vandaag dus helemaal uitgeschreven, ik heb er een goed gevoel bij. Toch ga ik het nog een keer heel kritisch doornemen in een versie 4, tijdens CampNaNoWriMo van juli 2020. Maar behalve dat ik Interplanetair deel 1 herschrijf in juli, ben ik ook van plan om twee korte verhalen te gaan schrijven voor de Harland Awards van 2020.

Het leuke is, dat ik vorig jaar met precies hetzelfde zat, maar dan met Schamel verbond. Daar schreef ik ook versie 4 van tijdens CampNaNoWriMo van juli 2019. Ik gebruikte augustus om nog wat puntjes op de i te zetten en stuurde het manuscript in september naar Zilverbron. Dat kan nu dus weer zo gaan, maar dan met mijn volgende fantasy/sciencefiction boek.

Heerlijk dat dit weer is gelukt en dat dit verhaal er nu ook staat. Er hoeft alleen nog maar wat aan geschaafd te worden voordat het naar de uitgever wordt opgestuurd.

Johanna Lime