Limeschrift 15 – Johanna Lime over schrijven

17 september 2020

Het vijftiende blog voor ‘Limeschrift’, in een serie van twintig blogs over schrijven.

Deze keer over erg planmatig en methodisch plotten; 3 aktes, 9 blokken en 27 hoofdstukken.

Vandaag gaat het over het onderwerp van dit plaatje.

Planmatig en methodisch

Zoals u inmiddels hebt gezien in Limeschrift, bestaan er twee uitersten bij het plotten van verhalen. Het ene uiterste wordt gevormd door organisch schrijven, dat is beginnen zonder iets te plotten. Gaan zitten en intuïtief schrijven. Het ander uiterste wordt gevormd door planmatig en methodisch alle details van een verhaal eerst plotten. Daarbij wordt eerst alles tot in de puntjes onderzocht en ingedeeld en pas als alle delen van het verhaal in schema staan, begin je te schrijven. Zelf zit ik hier ergens tussenin.

In deze aflevering volgt alleen nog een schema voor een plotmethode met 3 aktes, 9 blokken en 27 hoofdstukken. Dit is de laatste plotmethode die ik in het document met de voorbereidingen op NaNoWriMo vond. Het meest gedetailleerde plotschema. Ik heb deze manier geprobeerd, maar voor mij werkt hij niet. Ik vind dat er te weinig ruimte is om ermee te schuiven. Alle hoofdstukken staan te vast. Dat wil niet zeggen dat iemand anders hier misschien juist behoefte aan heeft. Of dat het voor een ander genre misschien juist hard nodig is om alles van tevoren helemaal uitgezocht te hebben. Bijvoorbeeld als historische feiten moeten kloppen en een verhaal heel realistisch moet zijn. Maar ik schrijf fantasy, ik heb toch veel behoefte aan flexibiliteit. Ineens kan er bij mij intuïtief een beter idee naar boven komen en dan wil ik de mogelijkheid hebben om dat idee direct  in het verhaal te verwerken.

Voor de volledigheid plaats ik in ieder geval hier ook dit schema, waarin alles in 27 hoofdstukken is ingedeeld.

GEEF ME ALLE PLANNEN!

AKTE 1
————————–
01. Introductie
02. Beginincident
03. Ruzie /conflict
————————–
04. Reactie
05. Actie
06. Consequenties
————————–
07. Druk / spanning
08. Plotwending
09. Doordrukken
————————–

AKTE 2
————————–
10. Nieuwe wereld
11. Plezier en spel
12. Oud en nieuw naast elkaar
————————–
13. Opbouw
14. Middelpunt
15. Omkering
————————–
16. Gevolgen
17. Beproevingen
18. Toewijding
————————–

AKTE 3
————————–
19. Kalmte voor de storm
20. Plot keerpunt
21. Donkerste moment
————————–
22. Kracht vanbinnen
23. Actie / Verzamelen
24. Convergeren
————————–
25. Strijd
26. Climax
27. Oplossing / Einde
————————–

Omdat dit schema alleen bestaat uit woorden, zonder dat wordt uitgelegd wat die precies inhouden, vind ik dit zelf een wat onduidelijk schema om in te vullen. Hoewel je natuurlijk met de reis van de held voor ogen wel enigszins een idee krijgt van wat het zou kunnen zijn. Maar misschien denk jij daar anders over. Ik wens je veel succes met het idelen van je verhaalidee!

P.S. Nadat ik het bovenstaande had geschreven, vond ik deze video, waarin deze manier wordt uitgelegd (Engels) https://www.youtube.com/watch?v=fe3eodLF_Uo

Vandaag tot zover. Volgende keer een nieuwe blog over schrijven.

Het is leuk om reacties op dit blog te krijgen, dus als je tot zover gekomen bent, laat dan weten wat je hiervan vond. Dat kan ook goed in de opmerkingen op Facebook.

Alvast bedankt daarvoor,

Groeten van Johanna Lime

Nieuwsflits van Johanna Lime voor september 2020

10 september 2020

Het is alweer september, wat vliegt de tijd

Hebben jullie dat nou ook dit jaar, dat er steeds meer beroemdheden uit bandjes, tv-series of films, ziek worden, sterven en van het toneel verdwijnen? Zo jammer dat al die mensen waar je goede herinneringen aan hebt er niet langer meer zullen zijn. Naar mijn idee zijn het er dit jaar wel erg veel, of misschien heeft het ermee te maken dat ik zelf ook ouder word? Dus daarom ook deze vraag: Heb je de winactie voor mijn 64e verjaardag al gezien?

Ik dacht zo, met dat herfstige weer dat eraan komt, is het wel lekker als je op de bank een boek kunt lezen, dus besloot ik om drie boeken te trakteren voor mijn verjaardag. Hoe dat werkt, lees je hier.

Wachtende op de redactie van mijn volgende boek

Mijn manuscript voor Interplanetair, deel 1, Ruimtestad, dat ik volgens de planning in september in zou sturen naar uitgeverij Zilverbron, ligt daar nu al een poosje, aangezien ik het in juli opgestuurd heb. De redactie laat nog even op zich wachten, dus schrijf ik verder aan andere projecten.

Het begin van Interplanetair, deel 2, Geestenpoort

Na juli, toen ik aan CampNaNoWriMo meedeed, had ik even een pauze genomen. Maar in augustus ben ik weer flink aan het schrijven gegaan aan het volgden manuscript. Inmiddels staat ongeveer 20% van dit verhaal op mijn harde schijf, ik heb hoofdstuk 5 pas afgerond. Ik heb ook veel zin om er verder mee te gaan, maar wacht er nog even mee. Ik kom met dit verhaal nu op het punt dat er nieuwe personages bij komen, zodat de hoofdpersonen op avontuur kunnen gaan op een andere planeet. Een stuk waar ik genoeg creativiteit in kwijt kan en dus lekker los kan gaan.

Het plot was uitgewerkt maar al schrijvende verandert er toch steeds weer wat aan de scènes. Maar ach, zo gaat dat vaak bij mij. Niets staat helemaal spijkervast.

Ik heb op de website van NaNoWriMo alvast een nieuw project aangemaakt, zodat het schrijven van dit manuscript in november versneld door kan gaan.

De Harland Awards schrijfwedstrijd

Het zat me niet lekker dat ik gestopt was met het schrijven van het korte verhaal voor de Harland Awards in juli 2020. Dus besloot ik om het in september eerst toch weer op te pakken. Gisteren heb ik verhaal 1 ingestuurd. Ik doe dus weer eens een keer mee aan de Harland Awards en zal wel zien wat ervan komt. Niet geschoten is immers altijd mis.

Voor verhaal 2 moet ik nog iets nieuws verzinnen. Er is nog wel even tijd, want de deadline is op 4 oktober. Dus misschien lukt het me om ook nog een tweede kortverhaal te schrijven en in te sturen. Best handig hoe ze dat nu doen op Hebban.

Daarna kan ik gaan verzinnen wat ik ga doen voor een andere wedstrijd, een verzoek van Dutch Venture Publishing. Het gaat om een SF YA novelle. Eens kijken of dat wat wordt.

En natuurlijk kan ik altijd besluiten om ‘gewoon’ weer door te schrijven aan mijn grotere manuscripten, de nieuwe trilogie bij Zilverbron.

Waterloper ronde 2 gestart

Ik zag een bericht van Waterloper, waar juryronde 2 van start gegaan is. Lekker spannend maken ze het weer. Ik heb er drie verhalen heen gestuurd en denk dat ze wel iets beter zijn dan vorig jaar. Maar ja, je weet het nooit. Spannend hoor, hoe dat af zal lopen.

Smashwords plannen

Zo zachtjes aan begint het ook weer te kriebelen om op Smashwords weer iets nieuws te zetten. De serie Limeschrift als die klaar is, als een non-fictie e-book over schrijven. De humayesse, het verhaal dat in het HSF magazine verscheen, na verloop van tijd. De twee verhalen die Edge Zero niet geplaatst heeft, maar die ik zelf wel uit kan geven. Je merkt het al: plannen genoeg!

Een leuke verrassing op Hebban

Misschien heb je het al gelezen op mijn website Boeken van Johanna Lime. Op Hebban is er in de Scifi & Fantasy genreclub een meeleesclub die Sluimerend vuur aan het lezen is, in september 2020. Spannend wat ze van mijn boek zullen vinden.  Lees er hier over in mijn blog.

Zoals je ziet, hoef ik me echt niet te vervelen, al zit ik thuis. Ik kan me prima alleen vermaken, gelukkig. Die coronatijd is echt niet zo heel veel anders voor mij. Behalve schrijven heb ik ook nog mijn beeldbewerking in Paint Shop Pro en mijn rubrieken in de Zilverboekenclub. Het lijkt af en toe net of ik een baan heb aan huis. Ha, ha, dat zou wel fantastisch zijn, als je als Nederlandse Scifi & fantasyschrijver er een echte baan aan hebben kon, waar je ook nog geld verdiende. Dream on, wiseguy!

Groeten van Johanna Lime.

Limeschrift 14 – Johanna Lime over schrijven

10 september 2020

Het veertiende blog voor ‘Limeschrift’, in een serie van twintig blogs over schrijven.

Deze keer over werken met scènes, 3 aktes, 15 onderdelen.

Vandaag gaat het over het onderwerp van dit plaatje.

Werken met scènes, 3 aktes en 15 onderdelen

Deze manier van plotten ben ik sinds oktober 2019 nog steeds aan het onderzoeken. Ik vond hem in een document met voorbereidingen op de NaNoWriMo, waarin verschillende plotmethodes na elkaar worden uitgelegd en je de mogelijkheid krijgt om ze uit te proberen, voordat de National Novel Writing Month begin ieder jaar in november.

Ik heb zelf besloten dat ik mij voor mijn romans voorlopig houd aan het schema dat ik Limeschrift 13 heb behandeld. Dat werkt voor mij tot nu toe het beste. Voor korte verhalen gebruik ik tegenwoordig steeds vaker het schema zoals ik dat heb uitgelegd in Limeschrift 8 (Asterix en Obelix verhaalanalyse).

Maar ik ben wel benieuwd naar deze manier, die ook wel ‘Save The Cat!’ heet. De laatste maanden volg ik bovendien af en toe een YouTube filmpje uit een afspeellijst van Abbie Emmons, waarin ze stapsgewijs een verhaalstructuur in 3 Aktes behandelt, die hier erg veel overeenkomsten mee heeft. Ik ga hier zeker ideeën uit gebruiken en misschien neem ik deze methode bij latere boeken nog weleens over. Het is een van de manieren voor schrijvers die graag eerst een houvast willen hebben voordat ze beginnen te schrijven aan hun roman.

 

Hier de informatie uit het NaNoWriMo document (vertaald en door mij aangepast)

‘The Save the Cat! Beat Sheet’ is oorspronkelijk ontwikkeld door Blake Snyder. Hij is gemaakt om scenarioschrijvers te helpen bij het plotten van films, maar werkt net zo goed met grafische romans en geschreven romans. Deze methode splitst de Drie-Aktes structuur (begin – midden – einde) op in kleinere delen of scènes. Elk deel duwt je verhaal op zijn eigen manier vooruit. De onderdelen worden met percentages aangegeven, die je als een soort gids kunt gebruiken, maar de exacte lengte van je verhaal hoeft hier niet precies bij aan te sluiten. Dat is natuurlijk je eigen keus.

Het idee van dit schema is dat je voor elk gedeelte je ideeën opschrijft en later uitwerkt. Een paar voorbeelden uit mijn boeken: “Jima kruipt weg voor de paparazzi en zit vast in de hoek naast de trap, als hij ziet dat de Moraneslang de cameraman aanvalt,” of: “Tante Helena snijdt zich in haar hand en offert bloed aan Chimaera – dan overhandigt ze het mesje aan Sylviana.”

AKTE 1

  1. Begin (0-1%) – Laat zien waar de hoofdpersoon is en hoe de wereld er daar uitziet. Hoe is het leven voordat het avontuur begint?
  2. Inleiding tot het interne conflict van de protagonist (1-10%) – Blijf die gewone wereld tonen. Ontdek het leven van de hoofdpersoon, inclusief de interne gebreken en externe uitdagingen die hij moet overwinnen om aan het einde van het verhaal ten goede te veranderen. Introduceer ook belangrijke ondersteunende personages.
  3. De protagonist wordt buiten zijn comfortzone geduwd – Neem ergens een scène op waarin een personage iets zegt dat aangeeft wat de grote levensles van de hoofdrolspeler zal zijn – hoe hij moet veranderen en groeien voor het einde van het verhaal. De hoofdpersoon zal de les echter pas later begrijpen.
  4. Katalysator (10%) – Dit is wanneer het leven van de hoofdpersoon voor altijd verandert. Er is geen weg terug meer. Wat is het incident dat de hoofdpersoon uit zijn comfortzone duwt?
  5. Intern conflict (11-20%) – De hoofdpersoon verzet zich tegen het pad dat voor hem ligt – vraagt zich af wat er nodig is, of dit wel moet of dat er nog een andere uitweg is. Wat zijn de mogelijke gevolgen van de actie die genomen moet worden?

AKTE 2

  1. De keuze is gemaakt (20%) – De hoofdpersoon beantwoordt de oproep. Er is een keuze gemaakt om het avontuur / de transformatie / de reis / de nieuwe dingen te beginnen.
  2. De beloften die ingelost gaan worden / Nu wordt het leuk (21-50%) – Dit is wanneer de lezer denkt: “Ah, nu gaan we naar het verhaal dat in de flaptekst is beloofd.” Dit is een van de langste delen van het boek. De hoofdpersoon went aan de nieuwe omgeving – houdt ervan, haat het, maakt fouten of doet het goede, ontmoet nieuwe mensen en dergelijke.
  3. B-verhaal – Nieuwe personages worden geïntroduceerd die uiteindelijk de hoofdpersoon zullen helpen zijn levensles te leren. Vrienden? Mentoren? Liefdes? Uitdagers? Wie zijn zij? Hoe zullen ze helpen?
  4. Midden (50%) – Dit moment is wanneer alles ‘geweldig’ lijkt of alles ‘verschrikkelijk’ lijkt, afhankelijk van je verhaal. Het gedeelte ‘Nu wordt het leuk’ heeft geleid tot een valse overwinning voor de hoofdpersoon (hij denkt dat hij het tot nu toe geweldig heeft gedaan) of een valse nederlaag (hij heeft het tot nu toe moeilijk gehad). Wat gebeurt er op dit moment, halverwege tussen begin en einde? De hoofdrolspeler verlegt zijn doel, aan de hand van de ervaringen die hij heeft opgedaan tot nu toe.
  5. De antagonist komt dichterbij (51-75%) – Maak het hoofdpersonage klaar voor een hobbelige rit. Als het midden een valse overwinning was, beginnen de dingen nu mis te gaan voor de hoofdpersoon. Als het midden een valse nederlaag was, lijken de dingen iets beter te worden, maar de slechteriken komen dichterbij en hebben iets te zeggen. Opmerking: Een antagonist kan een fysieke vijand zijn, maar het kan ook een emotionele vijand zijn, zoals twijfel, jaloezie of angst. De nieuw gebouwde wereld van de hoofdpersoon begint hier uit elkaar te vallen. (Dit is ook een van de langere delen in een roman).
  6. Alles is verloren (75%) – Oh, nee. Dit is het deel waarin er iets gebeurt, waardoor je personage helemaal aan de grond komt te zitten. Er lijkt geen uitweg mogelijk. Misschien sterft er iemand of iets (letterlijk of figuurlijk).
  7. Complete duisternis (76-80%) – De hoofdpersoon heeft nu tijd om te reageren op zijn ‘Alles is verloren’ -moment, om te rouwen om wat hij is verloren, om de hopeloosheid te voelen. Dit is niet mooi. Hij is slechter af dan aan het begin van de roman. Laat zien hoe donker alles is geworden voor hem.

AKTE 3

  1. Het Aha-moment (80%) – Het ‘aha!’ -moment; ‘Til jezelf op en probeer het opnieuw’. Laat de hoofdpersoon zien wat hij moet doen om zijn problemen, zowel extern als intern, aan te pakken. Welke verandering is er nodig?
  2. Finale (81-99%) – De hoofdpersoon doet wat besloten is in het Aha-moment en (vanwege al het leren / groeien en de steun of het inzicht uit het B-verhaal), zijn plan werkt! De antagonist wordt verslagen, de wereld is ten goede veranderd. Welke gevechten worden er geleverd? Hoe zal de hoofdpersoon triomferen (of niet)? Dit is ook een langer verhaaldeel, dus je hebt als schrijver de ruimte om dingen dramatisch en intens te maken.
  3. Einde (99-100%) – Dit is de tegenstelling met het Begin. Het laat aan de lezer zien hoe de protagonist en zijn wereld zijn veranderd op het einde van het verhaal.

Dit is het door mij in het Nederlands vertaalde stukje over ‘Red De Kat!’, dus eigenlijk weer een andere indeling die je voor het verhaal van de held gebruiken kunt. Het is misschien wel een idee om dit erbij te nemen als ik weer eens een film bekijk, gewoon om te zien of de scènes volgens dit principe uitgewerkt zijn.

Voor schrijvers geldt volgens mij, dat het gewoon van je eigen voorkeuren afhangt welk plotschema het beste bij je past. Als je er al een nodig hebt, natuurlijk, want sommige schrijvers gebruiken nooit een schema, of dragen alles altijd in hun hoofd mee.

Het schema dat Abbie Emmons gebruikt, is net weer een beetje anders, al heeft het toch ook wel veel overeenkomsten met het bovenstaande. Als je haar You Tube filmpjes ook graag wilt zien, volg dan deze link.

Ik bekijk meestal een van haar filmpjes als het even niet zo goed lukt met mijn verhaal. Als ik dan gehoord en gezien heb wat zij erover te zeggen heeft, helpt dat me weer op weg.

 

Vandaag tot zover. Volgende keer een nieuwe blog over schrijven.

Het is leuk om reacties op dit blog te krijgen, dus als je tot zover gekomen bent, laat dan weten wat je hiervan vond. Dat kan ook goed in de opmerkingen op Facebook.

Alvast bedankt daarvoor,

Groeten van Johanna Lime

Limeschrift 13 – Johanna Lime over schrijven

3 september 2020

Het dertiende blog voor ‘Limeschrift’, in een serie van twintig blogs over schrijven.

Deze keer over de negen stappen plot, deze gebruik ik meestal voor mijn romans.

Vandaag gaat het over het onderwerp van dit plaatje.

 

De 9 stappen plot methode

Alleen een begin, midden en einde is het gewoon niet voor mij. Misschien dat ik daar met een kort verhaal gebruik van maak, maar voordat ik aan een roman begin, wil ik meer houvast hebben. Ik heb een goede kapstok nodig om alle scènes uit mijn brainstorm aan op te hangen. Een 100 punten plan is weer te veel van het goede. Zo heel erg gestructureerd is ook weer niet nodig, het verhaal hoeft nog niet helemaal spijkervast te staan. Tijdens het schrijfproces zelf mag er best nog wat veranderen. Als ik nieuwe ingevingen krijg, wil ik ze kunnen verwerken.

Zo werkt het voor mij, wat niet wil zeggen dat het voor jou ook zo werkt. Er zijn nog veel meer andere plotmethodes die je gebruiken kunt.

Nadat ik een gedeelte doorgenomen had van het boek: “Een bestseller schrijven voor dummies”, van Bart van Lierde, en daarna ook nog ergens een schema van Larry Brooks vond, besloot ik aan het begin van mijn schrijfavontuur dit schema te gaan gebruiken voor mijn romans. Het boek van Bart van Lierde staat nu half bestudeerd in mijn kast, ik ben ermee gestopt om het verder door te nemen. Het is echt een studieboek waarbij ik aantekeningen maak voor mezelf. Het staat in mijn planning om het later weer eens door te nemen, want de inmiddels gemaakte aantekeningen wil ik op een andere manier gaan uitwerken voor mezelf. Soms verandert door de tijd ook het doel voor het bestuderen van informatie.

Vorig jaar vond ik bij de voorbereidingen op de National Novel Writing Month een prachtige opzet voor hoe je voorbereidingen op het schrijven van je verhaal kan aanpakken. Ik gebruikte het direct voor mijn project: het verhaal voor Interplanetair deel 1, Ruimtestad. Dat beviel me goed, al filterde ik er wel de dingen uit die voor mij belangrijk waren. Dat was ook de bedoeling van de NaNoWriMo organisatie.

In die voorbereidingen stond de uitwerking van het 9 stappan plot, dat ik hier nu voor dit blog gebruik. Het komt op hetzelfde neer als het plot dat ik eerder al gebruikte voor de verhaalschema’s voor mijn boeken, die ik altijd in Excel neerzet.

 

Het 9 stappen plot, zoals ik die in de voorbereidingen op NaNoWriMo vond

De 9 stappen plotmethode is een eenvoudige, gedetailleerde en toch toegankelijke manier om je verhaal in te delen, dat hieronder ook aangepast is aan “De reis van de held.”

Bijna alle fantasyverhalen volgen een versie van de reis van de klassieke held: een personage heeft een ervaring, leert iets en krijgt een inzicht waardoor zijn overtuigingen veranderen. Er zijn keerpunten en scènes die in het verhaal worden opgenomen. Als die ontbreken, komen de personages niet op een emotioneel krachtige manier in contact met lezers.

Stap 1. De Beginsituatie (begin met een blinde vlek) – Introduceer het hoofdpersonage in zijn/haar normale leven, met vrienden, familie, werk, school. Wat is zijn/haar blinde vlek? Iets onbewusts dat het hoofdpersonage menselijk maakt en waardoor de lezer zich met hem/haar kan identificeren. Welke angsten zijn er? Wat ontbreekt er in zijn/haar leven? Wat wil hij/zij meer dan wat ook ter wereld? Waar kan de antagonist hem/haar op aanspreken en hem/haar uit evenwicht halen totdat het probleem is opgelost?

Stap 2. Beginincident (oproep tot avontuur) – Er verandert iets in de situatie. Er is iets dat het rustige leventje compleet verstoort. Iets waardoor de hoofdpersoon uit zijn/haar comfortzone getrokken wordt. Wat het ook is, het zet je verhaal in actie. Wat gebeurt er? Hoe reageert je hoofdpersonage? Accepteert hij/zij deze oproep tot avontuur meteen, of probeert hij/zij te ontkennen wat er gebeurt zodat alles weer normaal kan worden?

Stap 3. Eerste plotpunt (er is geen terug mogelijk) – Het hoofdpersonage heeft misschien geprobeerd de oproep te vermijden, maar nu worden de dingen vreemder/intenser en wordt hij/zij gedwongen om een keuze te maken, om iets te doen. Alles verandert, er is nu geen weg meer terug! Hoe escaleert de situatie? Wat dwingt je hoofdpersonage om te kiezen? Wat vinden ze hiervan?

Stap 4. Eerste keerpunt (eerste gevecht) – Het hoofdpersonage heeft zijn/haar nieuwe situatie verkend, mensen ontmoet, nieuwe dingen geleerd. Hij/zij heeft nieuwe gevaren en spanningen ontdekt. De antagonist heeft zich voor het eerst goed laat gelden. De protagonist vecht terug maar wordt verslagen, zijn/haar de blinde vlek zit in de weg. Wat gebeurt er?

Stap 5. Middelpunt (verschuiving van slachtoffer naar initiatiefnemer) – Het hoofdpersonage blijft nieuwe uitdagingen aangaan, maar verdedigt zich. Meestal reageert hij/zij, wacht hij/zij, maakt hij/zij de problemen alleen maar erger. Dan, halverwege de roman, gebeurt er iets dat hun perspectief verschuift en hen aanspoort om actie te ondernemen, te stoppen met terugtrekken en te beginnen met winnen. Wat probeert de protagonist om zich te verdedigen? Wat maakt het alleen maar erger? Welke nieuwe plannen bedenkt hij/zij? Hoe is zijn/haar perspectief veranderd?

Stap 6. Tweede keerpunt (tweede gevecht) – De protagonist heeft de tweede confrontatie met de antagonist (in een of andere vorm). Misschien leiden de gemaakte plannen hiertoe, of misschien was het een aanval waarop hij/zij moest reageren. Hoe dan ook, deze tweede confrontatie leidt er uiteindelijk toe dat dingen veel, veel slechter zijn dan voorheen. Wat gebeurt er? Wat probeert het hoofdpersonage te doen? Hoe worden de dingen erger?

Stap 7. Tweede plotpunt (donkere nacht van de ziel) – Op dit punt is alles waar het hoofdpersonage bang voor was, gebeurd. Hij/zij heeft de strijd verloren (meestal vanwege zijn/haar gebrek aan inzicht in zichzelf) en de gevolgen zijn ernstig. De protagonist voelt zich vreselijk en geeft alle hoop op. Totdat iets hen dwingt om van gedachten te veranderen, om zijn/haar overtuigingen bij te stellen. De protagonist krijgt een openbaring over zichzelf, ziet in wat de blinde vlek was die hem/haar dwarszat en die de antagonist heeft misbruikt. Hij/zij strijdt. Met de nieuwe kennis staat hij/zij weer op. Welke vreselijke dingen zijn er gebeurd? Wat doet het hoofdpersonage? Welke openbaring heeft hij/zij en welke nieuwe plannen maakt hij/zij?

Stap 8. Laatste gevecht (triomf/kennis) – Met de nieuwe kennis, en misschien met de aanmoediging van een goede vriend, vecht het hoofdpersonage met zijn/haar grootste, slechtste vijand (wat dat ook betekent in je verhaal). Dit is dramatisch! Het gaat heen en weer, dingen lijken donker, je hoofdpersonage gaat verliezen, oh nee, toch niet! Dan komt de overwinning. Wat zal dat laatste conflict zijn? Wat wordt het meest opwindende, gespannen, dramatische deel van je verhaal?

Stap 9. Keer terug naar de gewone wereld – De protagonist keert terug naar huis, maar hij/zij is door de gebeurtenissen veranderd. Hij/zij ziet hun oude leven op een nieuwe manier. Hoe is de protagonist precies veranderd? Wat doet hij/zij? Hoe voelt hij/zij zich?

Voor plotters zoals ik, is het beter om dit eerst tot op zekere hoogte helemaal in kaart te brengen voordat je aan je boek begint te schrijven. Met deze 9 stappen structuur plaats je de haken van de kapstok waaraan je het verhaal op kunt hangen.

 

Het verhaalschema van Larry Brooks

In feite is het plotschema van Larry Brooks, dat hierboven op het plaatje staat te vergelijken met het 9 stappen plotschema en de onderdelen van der reis van de held. Hij verdeelt het verhaal in percentages.

Bij 0% is er de opzet van het verhaal, de introductie van de protagonist, de blinde vlek, het conflict, het beginincident, het moment waarop er iets verandert in de situatie.

Bij 25% is er de reactie. De antagonist wordt bekend. Terugvechten helpt niet, de tegenstand wordt groter.

Bij 50% komt er een nieuwe aanval De protagonist wordt krachtiger, moet zelf initiatief nemen en komt in actie. Maar de antagonist slaat nog harder terug en alles lijkt verloren.

Bij 75% is alles wat bedacht kan worden bekend. Hierna komen er geen nieuwe dingen in het verhaal. De protagonist zet alles op alles, komt in actie tegen de antagonist, verslaat innerlijke zwakheden.

Bij 100% is er de climax en de oplossing. Het is erop of eronder. De protagonist wint of gaat ten onder.

 

Soms zijn de belangrijke punten in een verhaal genuanceerd en liggen ze er minder dik bovenop. Bij meerdere hoofdpersonages heeft ieder personage zijn/haar eigen blinde vlek en zijn/haar eigen conflicten om op te lossen. Een antagonist hoeft niet altijd een persoon te zijn, het kan ook iets abstracts zijn, iets maatschappelijks bijvoorbeeld.

Dat ik mijn nieuwe verhaal nu heb geplot, betekent niet dat ik het in een keer helemaal goed op kan schrijven. Ik heb vast nog wel meerdere versies nodig voordat ik er tevreden mee ben. Al schrijvende verandert er bij mij best nog veel aan een verhaallijn, op een meer organische manier. Een schema is alleen prettig voor houvast, het mag je mogelijkheden niet beperken. Daarnaast gebruik ik voor personages en wereldbouw nog allerlei andere lijsten en aantekeningen. Maar hier is dus mijn manier van plotten uit de doeken gedaan. Doe er je voordeel mee en kijk of het voor jou misschien ook iets is. Maar houd wel het plezier in het schrijfproces vast! Misschien doe jij het wel heel anders?

Vandaag tot zover. Volgende keer een nieuwe blog over schrijven.

Het is leuk om reacties op dit blog te krijgen, dus als je tot zover gekomen bent, laat dan weten wat je hiervan vond. Dat kan ook goed in de opmerkingen op Facebook.

Alvast bedankt daarvoor,

Groeten van Johanna Lime

Limeschrift 12 – Johanna Lime over schrijven

27 augustus 2020

Het twaalfde blog voor ‘Limeschrift’, in een serie van twintig blogs over schrijven.

Deze keer over beloven, doorschrijven en inlossen.

Vandaag gaat het over het onderwerp van dit plaatje.

Beloven

Wanneer je als schrijver een voorwerp in je verhaal brengt, zoals de obscurijn die Tatjana Baksy in Smeulend venijn (deel 2 van trilogie De vergeten vloek) van de shoikeiyikoning krijgt, dan maak je als schrijver een belofte naar de lezer toe. De belofte dat ergens in het verhaal die edelsteen weer terug zal komen en dan een belangrijke rol gaat spelen.

Dit is het dramatische principe dat in de schrijverswereld bekend staat als ‘Tsjechovs pistool’. Het stelt, dat elk element in een verhaal noodzakelijk moet zijn en dat irrelevante elementen moeten worden verwijderd. Elementen mogen geen “valse beloften” lijken te zijn door nooit in het spel te komen. (Wikipedia)

Wanneer je dus, zoals ik, een hele fantasy-trilogie schrijft, is het belangrijk om al die elementen goed op een rijtje te hebben. Je moet ze dus ook goed onthouden. Wat heb je precies beloofd aan de lezer? Zijn in het derde deel van de trilogie ook werkelijk al die loshangende draadjes vastgeknoopt? Het je alle beloften ingelost? Dat is best een hele kluif wanneer je een trilogie of een hele serie schrijft. Maar ook bij een opzichzelfstaand boek moet alles kloppen, daar verwacht de lezer net zo goed dat je als schrijver de beloftes inlost.

Natuurlijk zijn er bij het schrijven van een trilogie al beloften ingelost in het eerste deel of in het tweede deel. Soms kan dat al op de korte termijn. Maar let op. Er zijn dingen in de voorgaande boeken genoemd die pas in deel 3 uit zullen komen! Want zoals er een spanningsboog is voor iedere deel apart is er een overkoepelende spanningsopbouw voor een serie. Een laatste deel schrijven wordt hierdoor extra moeilijk, want als de serie eenmaal afgerond is, kun je niet meer terug.

Op het moment ben ik aan een nieuwe trilogie bezig, aan ‘Interplanetair’. Ik zit met mijn gedachten in het verhaal van deel 2. Ik ben me er, na de ervaring van vijf romans, nog sterker van bewust geworden, dat ik elementen in mijn verhaal haal die beloftes voor de lezer zijn. Dat ik die later in moet lossen. Ik stel mezelf steeds hogere eisen.

Ik dacht voor deel 2 alles goed geplot te hebben, maar het creatieve proces werkt anders. Al schrijvende komen er elementen in het verhaal tevoorschijn die het interessanter en leuker maken. Beter dan de planning. Maar ook moeilijker, want ik moet bijhouden wat ik beloofd heb en later de beloftes inlossen. Dat is best spannend voor mij, als schrijver. Want zal dat allemaal lukken en komt het op het juiste moment?

Doorschrijven

Ik kan me nog heel goed herinneren dat ik bij het schrijven van Schamel verbond (deel 3 van trilogie De vergeten vloek) heel lang over het middenstuk van het verhaal gedaan heb. Dat kwam door het overkoepelende verhaal van alle drie de delen, door de vloek van de Avatars, die Zij lang geleden hadden uitgesproken. Daardoor was het abstracte conflict ontstaan, het conflict dat in deze wereld erg belangrijk is. Maar hoe konden de mensen dit conflict nu oplossen, hoe kon het tot een goed einde komen? Zij hadden daar de macht niet voor.

Ik zat in een impasse. Ik had de lezer iets beloofd en hoe moest ik dit nu op een geloofwaardige manier in zien te lossen? Want logica en geloofwaardigheid is vooral bij fantasy en sciencefiction van levensbelang voor een verhaal. Je bent de lezer kwijt, als ze eraan gaan twijfelen of iets eigenlijk wel kan. Uiteindelijk bleek dat ik onderbewust het antwoord al lang bij me droeg. De oplossing lag bij de Avatars, Zij waren het begin van het probleem en alleen Zij konden het beëindigen.

Nadat die realisatie goed binnendrong, kon ik weer doorschrijven.

Het blijkt dat veel schrijvers worstelen met het midden van verhalen, als ik de YouTube filmpjes die ik de laatste tijd bekeken heb, geloven mag. Vaak helpt het dan om toch door te schrijven. Want als je stopt, zit je maar te piekeren en kom je niet verder. Wanneer het eenmaal weer een beetje druppelt, door letters te gaan typen, begint het stroompje weer zachtjesaan op gang te komen. Dan komt de openbaring van lieverlee naar boven in je geest en kun je weer verder. Vertrouw op je talent!

Inlossen

Het inlossen van beloftes kan rechtlijnig gebeuren. Het geweer wordt van de muur gepakt en gebruikt. Iemand pleegt er een moord mee en laat de detective dan maar uitzoeken wie het heeft gedaan.

Het wordt leuker om die dingen net even wat anders aan te pakken. Tatjana Baksy laat in Smeulend venijn (deel 2 van trilogie De vergeten vloek) de edelsteen met de speciale kenmerken zien aan haar vriendin. Maar wat ze niet in de gaten heeft, is dat iemand hun gesprek afluistert. Iemand die de kenmerken van de obscurijn heel interessant vindt en er een andere toepassing voor heeft. Dan gebeuren er weer spannende nieuwe dingen in het verhaal en moet Tatjana haar magie tot het uiterste aanwenden om de shoikeiyi, de kleine mensen die in hun beschermde vallei met miniatuurhuisjes leven, te beschermen. De spanning wordt opgevoerd en de belofte die aan de lezer gedaan is, wordt op een bijzondere manier ingelost.

Als dat je lukt als schrijver, dat je de lezer meer kan geven dan ze misschien in eerste instantie hadden verwacht, mag je heel tevreden zijn.

Een opmerking voor als het moeilijk wordt

Schrijven is een ambacht, de technieken ervoor kun je leren. Verder hangt er heel veel af van je eigen stijl. Maar zoals met iedere nieuwe vaardigheid, moet je bereid blijven om steeds een stapje verder te gaan. Het valt soms niet mee om de kritieken op je werk niet persoonlijk op te vatten en de feedback te gebruiken om erdoor te groeien in je werk. Door ervoor open te staan en er de terechte opmerkingen uit te filteren en daar iets aan te gaan doen. Ik heb dat moeten leren en probeer het standpunt in te nemen dat iedereen een mening hebben mag. Niet alle lezers zullen mijn boeken kunnen waarderen, iedereen staat er weer anders in. Maar ik mag ook zelf bepalen waar ik me iets van aantrek en waarvan niet. Moeilijk blijft het toch wel, want de verhalen die ik schrijf, komen uit mijzelf. Niemand anders kan schrijven zoals ik, dat geldt voor iedere schrijver. Als mens ben je uniek, maar je hebt ook heel veel gemeen met anderen. Wanneer je over je ego heen kunt stappen en waardevolle feedback verwerkt om je vaardigheden te verbeteren, kan je werk alleen maar groeien. Geef de moed niet op. En in het uiterste geval schrijf je gewoon voor jezelf, zoals je je hele leven al deed.

 

Vandaag tot zover. Volgende keer een nieuwe blog over schrijven.

Het is leuk om reacties op dit blog te krijgen, dus als je tot zover gekomen bent, laat dan weten wat je hiervan vond. Dat kan ook goed in de opmerkingen op Facebook.

Alvast bedankt daarvoor,

Groeten van Johanna Lime

Limeschrift 11 – Johanna Lime over schrijven

20 augustus 2020

Het elfde blog voor ‘Limeschrift’, in een serie van twintig blogs over schrijven.

Deze keer over de spanningsboog, een achtbaan.

Vandaag gaat het over het onderwerp van dit plaatje.

De spanningsboog

De schematische afbeelding van een achtbaan wordt vaak gebruikt om de spanningsboog van een verhaal weer te geven. Je kunt dit gebruiken om te plotten of als een begin om een meer diepgaande uitwerking van het verhaal te plannen. In ieder geval mag je je ervan bewust zijn dat veel verhalen op deze manier verlopen.

Ik heb de termen voor mezelf wat aangepast in het schema hieronder, dat ik heb gevonden in de door NaNoWriMo verstrekte voorbereidingsdocumenten, die bedoeld zijn om schrijvers ertoe aan te zetten te beginnen met een maand lang schrijven.

Dit schema heeft zes onderdelen. Mijn uitgewerkte planning, die ik voor romans gebruik, heeft er nog veel meer. Daarover schrijf ik later in Limeschrift.

Situatie

Dit is de situatie aan het begin van het verhaal. In deze situatie komt het hoofdpersonage in beeld. De hoofdpersoon met verlangens en angsten. Hier krijgt de lezer een idee waarom dat wat er met het hoofdpersonage gebeurt er echt toe doet, waarom dat zo belangrijk is. Wat wil de hoofdpersoon het allerliefst en welke angsten en valse overtuigingen weerhouden hem of haar ervan om te krijgen wat hij of zij verlangt? Welke interne conflicten hebben de hoofdpersonen van het verhaal? De lezer krijgt hints over de spannende en enge dingen die kunnen gaan gebeuren.

Beginincident

Het beginincident brengt de hoofdpersoon buiten haar of zijn comfortzone. Hier begint het avontuur, of ze nu klaar zijn of niet. Het kan een behoorlijk opwindend moment zijn voor het hoofdpersonage, maar echt episch hoeft ook weer niet. Er komt een conflict naar boven waar de protagonist mee te maken krijgt. Zodra het gebeurt, is er geen weg meer terug.

Oplopende conflicten

De oplopende conflicten, ook wel stijgende actie genoemd, is het langste deel van een roman. Dit gedeelte bestaat uit vele evenementen, die elk het meest opwindende deel van het verhaal opbouwen: de climax. Het is waar de personages zich ontwikkelen, waar hun relaties zich verdiepen en waar alles naar boven komt wat er met hen gebeurt vóór die grote finish. Dit is de grootste helling in de achtbaan – hoe hoger men komt, hoe spannender het wordt. Hierin zit het onder ogen zien van de consequenties van het beginincident, de beslissingen die de protagonist maakt, de actie die de hoofdrolspelers ondernemen, de tegenwerking door de antagonist, de verandering van plannen, verschillende keerpunten, grotere tegenstand, rampen en donkere momenten voor de protagonist en een moment van bewustwording.

Climax

De climax of het hoogtepunt is het punt waarop de protagonist de valse overtuigingen ontdekt en transformeert, zijn of haar blinde vlek inziet, de aller-moeilijkste uitdaging aangaat en de angsten overwint. Het is het moment waarop het karakter wordt getest. Nadat de interne strijd gewonnen is, moet nu de externe strijd gewonnen worden. Het is het moment helemaal bovenaan de achtbaan, vlak voor de snelle afdaling. Dit moment duurt niet lang en de climax in een roman ook niet. Soms kan het zelfs toe met een alinea.

Afname spanning

De afname van spanning of vallende actie is wat er daarna gebeurt. Het is het snelle deel van een roman. Je dendert over het spoor van de achtbaan naar beneden met je handen in de lucht! Wordt de tegenstander verslagen? Komen de dromen van de hoofdrolspeler eindelijk uit? Dit betekent niet dat het precies zo gaat als de protagonist gehoopt had. Maar er is wel iets in de hoofdpersoon veranderd, als gevolg van wat er in het verhaal gebeurd is.

Oplossing

De oplossing is hoe de dingen uiteindelijk uitkomen op het einde van het verhaal. Het is ook een plaats waar je ziet hoe het personage en zijn of haar leven is veranderd. Alle avonturen veranderen uiteindelijk iets aan de manier waarop het hoofdpersonage de wereld en hun plaats daarin ziet. In de laatste scènes worden die veranderingen gemarkeerd.

Vandaag tot zover. Volgende keer een nieuwe blog over schrijven.

Het is leuk om reacties op dit blog te krijgen, dus als je tot zover gekomen bent, laat dan weten wat je hiervan vond. Dat kan ook goed in de opmerkingen op Facebook.

Alvast bedankt daarvoor,

Groeten van Johanna Lime

 

Ik ben begonnen met Interplanetair 2

17 augustus 2020

Versie 1 van Interplanetair – 2 – Geestenpoort – begonnen met schrijven.

De pauze

Soms heb je even een week of meer nodig om tot rust te komen en nieuwe ideeën te kans te geven zich te manifesteren. Ik heb dan ook na de beslissing om te stoppen met CampNaNoWriMo een soort vakantie gehouden in eigen huis. Ik kwam niet verder met mijn schrijfwerk en ben gaan bloggen, tekenen en gamen. Intussen werkte mijn onderbewuste op de achtergrond aan het verhaal.

Het plot voor het volgende manuscript

Het heeft even wat hoofdbrekens gekost, maar ik ben er toch weer uitgekomen. Ik heb nu dan toch eindelijk ook een uitgewerkt verhaalschema voor mijn volgende manuscript. Het zevende alweer! Deel 2 van trilogie Interplanetair, dat gepland staat bij Zilverbron voor januari 2022.

Dat ik het plot helemaal in een schema had uitgewerkt en dat de belangrijke keerpunten van het verhaal waren aangetekend, betekende echter nog lang niet dat ik van start kon gaan. Dat gebeurde pas na een paar aanpassingen aan hoofdstuk 1 en 2, waar ik de hoofdpersonages een nieuw doel moest geven.

Dezelfde hoofdpersonen als bij boek 1

Wat heb ik namelijk gedaan? Ik ben van mijn oude plan afgeweken en heb de beoogde hoofdpersonen bijpersonen laten worden. Verder heb dezelfde hoofdpersonen als van deel 1 ook weer voor deel 2 hoofdpersonen laten zijn. Zij moesten echter wel nieuwe angsten, misvattingen en verlangens krijgen, zodat ze zich in dit nieuwe boek verder konden gaan ontwikkelen. En bij dat alles moesten ze de bijpersonen met zich meenemen door het verhaal. Ik ben er nog niet helemaal uit, maar het begint steeds vastere vormen aan te nemen.

Gelukkig kon ik goede adviezen krijgen door een paar You Tube filmpjes te bekijken van Abbie Emmons. Wat een geweldige serie heeft zij! Onder andere over iets dat in het Engels ‘The hook’ heet. Het is wat lezers in het verhaal trekt, waardoor ze willen verder gaan met lezen. Ik heb er even over gedaan, maar met een beetje nadenkwerk en een paar veranderingen van mijn eerste opzet, is het me gelukt om hoofdstuk 1 en 2 te schrijven. Ruim 7.500 woorden staan er nu. Tussendoor heb ik het begin van dit manuscript al wel een stuk of vier keer geredigeerd. Het begin is altijd lastig en heel belangrijk. Maar nu ben ik tevreden. Bovendien weet ik hoe ik hoofdstuk 3 aan ga pakken. Het hoofdstuk waarin voor het eerst het conflict goed naar voren komt.

En nu doorpakken!

Ik kijk al met plezier vooruit naar wat er komen gaat in dit verhaal. Onder andere een inbreng van onze fan, Rinske, van Schimmenschuw op Keltfest. Een vraag van haar wordt in dit nieuwe deel beantwoord. Vermoedelijk wel met een andere uitkomst dan zij misschien had verwacht.

Vandaag ben ik bijna de hele dag aan het schrijven geweest. Ik moest hoofdstuk 2 af krijgen. Dat was belangrijk, want ik ben nu weer in de routine aanbeland. Elke dag iets schrijven, steeds een half hoofdstuk erbij. Volhouden maar!

Wachten op de redactie van deel 1

In ieder geval probeer ik dit totdat de redactie van Interplanetair – 1 – Ruimtestad begint.

Dat manuscript ligt bij de uitgever en het boek staat in de planning voor 2021. Als de redactie begint, krijgt dat natuurlijk voorrang.

Groeten van Johanna Lime.

Limeschrift 10 – Johanna Lime over schrijven

13 augustus 2020

Het tiende blog voor ‘Limeschrift’, in een serie van twintig blogs over schrijven.

Deze keer over organisch schrijven en werken op gevoel en intuïtie.

Vandaag gaat het over het onderwerp van dit plaatje.

Verschillende soorten schrijvers

Er zijn verschillende soorten schrijvers, die je in grote lijnen in kunt delen in organische schrijvers en planmatige schrijvers. Bovendien heb je schrijvers die heel methodisch werken en schrijvers die helemaal vertrouwen op hun intuïtie.

Een methodische organische schrijver schiet steeds heen en terug tussen schrijven en plannen. Ze beginnen aan de hand van een verhaalidee en verzonnen personages gewoon met schrijven, maar telkens als ze iets geschreven hebben vragen ze zich af of alles klopt. Dan lezen ze terug, plannen en schrijven weer verder. Deze manier van schrijven is een beetje chaotisch, maar hij werkt voor veel schrijvers erg goed.

Een zeldzaam fenomeen is de intuïtieve organische schrijver. Dit is de vorm van schrijven die het meest geromantiseerd is. Men gaat er vaak vanuit dat zulke schrijvers een pak papier of een schriftje bij zich hebben en dan vanuit hun hart het hele boek in een keer uit kunnen schrijven. Dat personages hen vertellen wat ze schrijven moeten. Deze schrijvers weten dus heel intuïtief hoe het hele verhaal geschreven moet worden. Toch zijn er bijna geen mensen die in een keer het verhaal goed op kunnen schrijven, zodat direct alles klopt. Meestal moet er nog wel iets aan verbeteren voordat het uitgegeven kan worden.

Een verhaal ontwikkelt zich namelijk al schrijvende, omdat het creatieve proces een organisch proces is. Te vergelijken met iets dat leeft en groeit. Het is dus niet statisch en onbeweeglijk.

Vaak weten organische schrijvers van tevoren helemaal nog niet waar het verhaal hen heen leidt en hoe het einde van hun boek zal worden of hoeveel hoofdstukken het zal beslaan. Ik neem aan dat ze al brainstormend steeds ideeën krijgen en die in hun verhaal verwerken. Het nadeel hierbij is dat je alles in je hoofd meedraagt en dat er weinig concreet op het papier te vinden is, behalve het uitgeschreven verhaal zelf.

Renate Dorrestein was zo’n organische schrijfster. In haar boek ‘Het geheim van de schrijver,’ vertelt ze dat ze vaak heel veel verschillende versies nodig had om haar verhaalidee helemaal goed uit te werken. Dat nam vaak veel tijd in beslag, wat zij zag als een nadeel van organisch of intuïtief schrijven. Een organisch verhaal ontwikkelt zich en blijft los. Het is in meest extreme zin nog zo flexibel dat het alle kanten op kan buigen.

Schrijvers die planmatig werken, zijn onder te verdelen in methodische planners en intuïtieve planners. Methodische planmatige schrijvers hebben veel voorbereiding nodig. Zij beginnen pas met schrijven wanneer de structuur van een verhaal, de uitwerking van personages en het plotten van de scènes helemaal is uitgeschreven. Intuïtieve planmatige schrijvers maken op hun gevoel een samenvatting van het verhaal en gaan dan schrijven. Daarna verandert er tijdens het schrijven van het verhaal nog van alles, maar aan de samenvatting hebben ze een houvast. Ze weten al hoe het verhaal in grote lijnen in elkaar zit en waar het eindigt.

Mijn schrijfproces

Als ik naar mijn schrijfproces kijk, ben ik voor mijn romans een planmatige schrijver. Ik werk niet zo strikt methodisch dat ik alles heb geplot en dan in een keer alle scènes op kan schrijven zonder dat er tijdens het proces nog van alles verandert. Er zijn toch nog aardig wat momenten waarbij ik mijn intuïtie aan moet spreken. Maar ik gebruik wel graag een samenvatting of uitgewerkte structuur met scènes en lijsten van personages voordat ik begin met schrijven. Meestal heb ik voor een boek toch wel meer versies nodig voordat het verhaal echt goed uitgeschreven staat. Daarbij is er in de loop van jaren wel een ontwikkeling te zien. Ik heb steeds minder versies nodig, naar gelang ik meer ervaring in het schrijven krijg.

Voor de korte verhalen, die ik voor schrijfwedstrijden maakte, had ik in het begin vaak alleen een brainstorm nodig. Daarbij maakte ik dan aantekeningen in een schriftje. Aan steekwoorden had ik meestal genoeg. Het verhaal zat in mijn hoofd en hoefde alleen nog uitgewerkt te worden. Daarna even wegleggen en nog een keer herschrijven, dan was het klaar.

Tegenwoordig gebruik ik naast die brainstorm steeds vaker de verhaalstructuur die uitgewerkt is in Limeschrift 08, zoals bij het verhaal van Asterix en Obelix. Meestal hebben mijn korte verhalen minder stappen nodig dan dat voorbeeld. Bovendien let ik op de verdeling voor een begin, midden en einde.

Werken op gevoel en intuïtie

Omdat je als schrijver uitgaat van thema’s, is het volgens mij altijd wel zo dat gevoel en intuïtie een belangrijke rol speelt bij het schrijven van verhalen. Ongeacht of je een methodische of intuïtieve schrijver bent, of je organisch of planmatig schrijft. De drang om een verhaal te willen schrijven komt voort uit je innerlijk. Je schrijft over dingen die je belangrijk vindt, over ervaringen en gevoelens. Dingen die je raken en die je aan lezers duidelijk wilt maken. Kritiek op iets in de maatschappij of juist iets dat diep in de mens schuilt, je angsten en je dromen. Zelfs de meest planmatige methodische schrijver heeft in zijn verhalen gevoel en intuïtie nodig. Ik denk niet dat er verhalen bestaan die je los kunt zien van de auteur, ook al is het onderwerp nog zo abstract.

De mythe dat personages zelf aangeven wat er over hen in boeken komen moet, lijkt mij te veel op het schrijven van een religieus boek waarbij de schrijver wordt geleid door een hogere macht. Tenzij je de menselijke geest als een hogere macht wilt zien, geloof ik daar niet in. Uit ervaring weet ik echter wel dat de personages uit mijn verhalen vaak tot mij spreken via mijn onderbewuste. Als ik nog wat in bed lig te dommelen, zie ik beelden voor mijn geestesoog en heb ik gesprekken met personages. Gek genoeg vaak in het Engels en in een omgeving uit vreemde droomsituaties. Als ik vast zit in mijn verhaal, gebeurt het best veel dat ik door zo’n droom weer verder kan met schrijven. Vaak krijg ik dan een idee van iets dat ik nog miste, dat aan mijn uitgedachte scènes ontbrak. Soms is het de aanleiding om aan een nieuwe versie van het verhaal te beginnen, omdat de hoofdstukken die ik al geschreven had net iets anders moeten.

Ik denk dat het onderbewuste een erg belangrijke rol speelt in een creatief proces. In je hersenen zit namelijk alles wat je ooit hebt meegemaakt in je leven, alles wat je zintuigen hebben geregistreerd, opgeslagen. Daar is zoveel te vinden dat je verder kan helpen. Als je lief bent voor je geest, helpt hij waar je vastgelopen bent. Zelfs de interne criticus die je soms vreselijk laat twijfelen, heeft het goede met je voor. Hij wil je behoeden voor het maken van fouten of afgaan voor anderen.

Ergens is het jammer dat je als schrijver, naarmate je meer over schrijven leert, de onwetendheid en onschuldige onbevangenheid van toen je net begon te schrijven bent verloren. Door de redactie en de kritieken van lezers, door studies over schrijftechnieken en door waarschuwingen van wat je niet mag doen in fantasyboeken omdat een ander dat al heeft gedaan, word je soms wat angstig om vrij te kunnen schrijven wat je wilt. Goede feedback helpt je verder, als je er open voor blijft staan en zelf uitzoekt of het in jouw situatie werkt. Maar ongegronde kritiek en domme belemmeringen omdat iemand iets verbiedt, zorgen ervoor dat je soms het bijltje erbij neer wilt gooien. Ik hoop dat de twijfels die daardoor ontstaan nog eens uit mijn leven zullen verdwijnen. Dat ik mijn onbevangenheid weer terugkrijg en gewoon mezelf mag en kan zijn.

En ja, je verwachtte het zeker al, vrijheid is een thema dat mij raakt.

 

Vandaag tot zover. Volgende keer een nieuwe blog over schrijven.

Het is leuk om reacties op dit blog te krijgen, dus als je tot zover gekomen bent, laat dan weten wat je hiervan vond. Dat kan ook goed in de opmerkingen op Facebook.

Alvast bedankt daarvoor,

Groeten van Johanna Lime

Limeschrift 09 – Johanna Lime over schrijven

06 augustus 2020

Het negende blog voor ‘Limeschrift’, in een serie van twintig blogs over schrijven.

Deze keer over sorteren, organiseren en op volgorde zetten van ideeën.

Vandaag gaat het over het onderwerp van dit plaatje.

Vandaag zat ik een beetje verlegen met mezelf te kijken naar het onderwerp voor dit blog. De kopjes met de thema’s waar de twintig opeenvolgende blogs van ‘Limeschrift’ over zouden moeten gaan, had ik begin juli 2020 al bedacht en in mijn bullet journal opgeschreven. Daarna had ik de plaatjes ervoor gemaakt. Het waren goede ideeën en ik zag het helemaal zitten om de serie te maken. Maar vandaag kwam ik tot de ontdekking dat ik over dit onderwerp weinig voorbeeldmateriaal bezat. Waar slaat dit onderwerp op? En hoe kan ik hierover een hele blog schrijven?

Afijn, laat ik maar dicht bij mezelf blijven en vertellen wat het sorteren van ideeën, het organiseren en het op volgorde zetten voor mij betekent in het schrijfproces waar ik op het moment mee bezig ben. Want ik heb deze fase de afgelopen week juist achter de rug.

Ik wil namelijk al een paar dagen beginnen met het schrijven van het tweede deel van Interplanetair en het is erg vervelend maar ik kan me er nog steeds niet echt toe zetten. Hopelijk begint het te stromen als ik het gewoon ga doen. Of misschien moet ik toch eerst nog wat meer details weten over bepaalde personages voordat ik kan beginnen.

Het is in ieder geval zo, dat ik nog een paar maanden heb omdat de redactie van deel 1 nog even op zich zal laten wachten. Het manuscript is opgestuurd naar de uitgever en de redactie wordt verwacht, maar zal waarschijnlijk pas in november of december starten. Dus ik heb besloten om verder te gaan met het volgende deel van mijn nieuwe trilogie.

Omdat ik al goede ideeën heb over waar het tweede boek over gaan moet, heb ik na een paar keer brainstormen, alle ideeën voor dit verhaal in een grote brainstorm tabel ondergebracht. Dat betekent echter niet dat ik alles wat er in dit verhaal gebeurt tot in de puntjes uitgedacht heb. Tijdens het schrijven zullen er vast weer betere verhaalideeën naar boven komen die het verhaal nog mooier zullen maken. Maar in ieder geval heb ik eerst aantekeningen gemaakt en die zijn intussen verwerkt in een tabel. In die tabel staan alle voorlopige scène-ideeën uitgeschreven in zinnen.

Ze staan door elkaar heen in willekeurige volgorde en zijn nog maar een eerste grote brainstorm van wat er in het verhaal gebeurt.

Dat zijn dus de ideeën, die nadat ik ze bedacht heb en heb uitgeschreven in een zin, klaar staan om in een volgorde in het verhaal te worden verwerkt.

Hoe organiseer je die scènes zo dat ze een verhaal gaan vormen?

Daarvoor maak ik een indeling waarbij ik me afvraag welke scènes er aan het begin, in het midden en aan het einde van het verhaal horen. Ik ga ze zo organiseren dat ik de scènes in drie kolommen komen te staan. De eerste kolom vormt dat het begin, de tweede kolom het midden en de derde kolom het einde van het verhaal.

Van de scènes uit de grote brainstorm bleken er een paar herhalingen te zijn. Maar toch heb ik na het organiseren een grove volgorde voor de voortgang van het verhaal in schema kunnen zetten.

Op volgorde van hoofdstuk zetten

Vervolgens heb ik bedacht welke scène-ideeën het beste gebruikt kunnen worden in de hoofdstukken. Er zijn er steeds vijf of meer bij elkaar gezet en de volgorde van de scènes in de hoofdstukken is nu ook uitgewerkt. Daarbij heb ik natuurlijk rekening gehouden met de structuur van het plot en het zo ingedeeld dat er op bepaalde plaatsen in het verhaal keerpunten verwerkt zijn.

Over mijn plotmethode komt later nog een blog in Limeschrift, dus daar ga ik nu niet op in. Tijdens het schrijven zelf gebeurt er, doordat ik me inleef in de personages en alles vanuit hun perspectief vertel, nog van alles wat ik in een eerste opzet nog niet weet. Dat laat ik gewoon gebeuren. Ik kan en wil niet alles van tevoren helemaal in een schema zetten, dat wordt het veel te statisch. Een verhaal leeft, het moet kunnen groeien terwijl je schrijft. En dat gaat vast ook wel gebeuren. Maar voorlopig ben ik al blij dat ik een ‘kapstok’, een houvast voor mezelf heb gecreëerd waaraan ik het verhaal op kan hangen. Versie 1 van het verhaal kan nu geschreven worden. Ik denk dat ik er maar eens gauw aan ga beginnen.

 

Vandaag tot zover. Volgende keer een nieuwe blog over schrijven.

Het is leuk om reacties op dit blog te krijgen, dus als je tot zover gekomen bent, laat dan weten wat je hiervan vond. Dat kan ook goed in de opmerkingen op Facebook.

Alvast bedankt daarvoor,

Groeten van Johanna Lime

Johanna Lime – Schrijver van de maand juli 2020 (4)

31 juli 2020

In de maand juli 2020 is Johanna Lime de schrijver van de maand bij Tazzy Jenninga,
op haar website en Facebookpagina
“Ik hou van horror, fantasy en spannende boeken !!!!!!!!”

Fijn dat ik iets over mijn schrijven mag vertellen, Tazzy.

Dank je wel!

Deze keer over De twaalfde Saturnusmaan.

Dit is het boek dat het meest recent is uitgekomen van Johanna Lime, min of meer tegelijk met Schamel vervond, het derde deel van trilogie De vergeten vloek, in april 2020. Terwijl haar andere boeken door Zilverbron worden uitgebracht, kreeg dit verhaal een ander thuis. Het is namelijk uitgegeven bij uitgeverij aquaZZ.

Waarom?

Omdat dit het verhaal is, dat is ontstaan naar aanleiding van een cursus autobiografisch schrijven bij de Online Schrijfschool Marjon Sarneel. Het is dus wel wat anders dan de fantasyverhalen die u van Johanna Lime gewend bent.

Toch kon Johanna het niet laten om er weer fantasy bij te halen, in de vorm van de aliens. De twaalfde Saturnusmaan is dus een verhaal met autobiografische elementen, gebaseerd op het ware leven, maar gecombineerd met een flink percentage fictie. Daardoor denkt Johanna dat het beter leesbaar is geworden, niet al te zwaar en soms misschien zelfs een beetje humoristisch. Ze hoopt dat het voor sommige lezers ook heel herkenbaar zal zijn en dat het bepaalde problemen uit onze maatschappij naar voren brengt.

Het boek gaat over twee eigenwijze vrouwen die anders zijn dan de meeste andere mensen. Niet beter dan de rest, maar anders. Ze denken op hun eigen wijze. Daardoor ondervinden ze weerstanden in hun leven. Daarbij komt dan ook nog dat precies zij ontdekt worden door aliens die de herinneringen van de vrouwen gaan onderzoeken. De aliens willen daarmee bewijzen vinden over hoe de mensheid zich ontwikkeld heeft sinds de piramides van Egypte.

Het is dus een beetje het omgekeerde van sommige films van Hollywood, waarbij aliens door mensen worden ontleed, al heeft dit verhaal wel wat meer dan alleen dat onderzoek.

Het is een boek voor volwassenen.

Hier de flaptekst:

Dalmar en Maud wonen samen in Lunapoort. Ze voelen zich als vreemden in een wereld, waarvan ze de regels vaak niet kunnen doorgronden. Ze zijn anders en lopen daardoor steeds weer tegen weerstanden op.

Als twee aliens landen op de twaalfde Saturnusmaan, kiezen ze Dalmar en Maud uit als studieobjecten. Ze willen nagaan of de mensheid zich al voldoende heeft ontwikkeld, sinds de tijd van de grote piramides in Egypte. Hun vraag is of de aarde zich aan kan sluiten bij de spiraal van de Galaxis, waar zij onderdeel van zijn.

Maud en Dalmar merken dat er tijdens hun slaap iets geks met hen gebeurt. Ze worden erg moe en het lijkt of de tijd niet meer synchroon loopt. Op hun werk komen ze voor vreemde verrassingen te staan. Als ze zichzelf tegenkomen in de supermarkt, besluiten ze om wakker te blijven. Dan ontdekken ze dat ze worden meegenomen naar Saturnus.

Het lijkt erop dat hun levenslot, de astrologische Saturnus, hun vrije keuze wegneemt. Of dat de maan hen te gevoelig maakt om zich op aarde te handhaven. Ze moeten een manier vinden om zelf te beslissen hoe hun leven verdergaat.

Winactie

Vanaf 30 juli kunt u dit boek winnen door mee te doen aan de winactie die op de Facebookpagina van Johanna Lime gedeeld zal worden.

Hier de link naar deze Facebookpagina

Aan de winactie zijn de volgende voorwaarden verbonden:

  1. Like de pagina van Johanna Lime op Facebook.
  2. Laat onder de post van de winactie een opmerking achter waarin u vertelt waarom u dit boek wilt winnen.
  3. De winnaar wordt door loting bepaald en benaderd via een chat op Messenger zodat de adresgegevens kunnen worden doorgegeven. Vervolgens komt het boek met de post haar/zijn kant op.
  4. Als u wint, verplicht u zich tot het lezen van het boek en schrijft u binnen twee maanden na ontvangst een recensie over De twaalfde Saturnusmaan, die in een chat aan Johanna Lime wordt doorgegeven.

De twaalfde Saturnusmaan (bij aquaZZ) is hier te koop: https://www.aquazz.com/De-twaalfde-Saturnusmaan-%7C-Johanna-Lime

De boeken van Johanna Lime die uitgegeven zijn door Zilverbron.
https://www.artbooksshop.com/search/?search=Johanna+Lime

Waar kan ik de korte verhalen van Johanna Lime kopen?
Johanna’s korte verhalen zijn als e-books te koop in onlinewinkels, maar nog beter via Smashwords. Volg deze link: https://www.smashwords.com/profile/view/JohannaLime2

Waar kan ik Informatie vinden over Johanna Lime?
De blogsite van Johanna Lime is hier te vinden: https://johannalime.com/
Informatie over de boeken van Johanna Lime: https://boekenvanjohannalime.com

Dit was deel 4 van schrijver van de maand.

Dank u wel voor het volgen.

Groeten van Johanna Lime